zondag 8 september 2013

Wat doen we met de sterretjes?

Mooie zeester bij Bamfield op Vancouver Island (Canada).
Foto gemaakt tijdens mijn recente vakantie daar.
Onthullend: Anna geeft een kijkje in de keuken!

Ik probeer op mijn blog boekbesprekingen neer te zetten van het soort dat ik zelf graag wil lezen. Daarvoor heb ik in mijn hoofd in de loop der jaren een soort globale opzet opgebouwd, die ik persoonlijk nuttig vind en die ik meestal redelijk trouw volg, maar ook weer niet altijd, want dan wordt het zo schools en voorspelbaar. Het komt er op neer dat ik altijd een pakkende opening probeer te vinden om de lezer het stukje in te sleuren en dat ik steevast eindig met een paar samenvattende zinnen waarin ik mijn eindoordeel over het boek geef. Dat laatste geeft prettig houvast, denk ik. Wat daar tussenin gebeurt varieert, al naar gelang het soort boek. Wel zal ik nooit het leesplezier van anderen verpesten door cruciale plotwendingen te verklappen, want de stukjes zijn in de eerste plaats bedoeld voor mensen die het boek nog niet gelezen hebben. Mocht het echt niet anders kunnen, dan zet ik een hele dikke waarschuwing neer, maar bij mijn weten is dat nog maar één of twee keer voorgekomen.

Het nut van sterretjes

Lang niet iedereen maakt gebruik van een sterretjesscore, maar zelf ben ik daar nogal aan gehecht. Het dwingt me om extra goed na te denken wat ik uiteindelijk van een boek vind en soms kan dat in de loop van de tijd wijzigen. Ken ik een boek soms meteen na het uitlezen een juichende 4,5 ster toe, als ik er wat langer bij stil sta, kan daar gemakkelijk een halve of zelfs een hele ster van af gaan. Ook komt het voor dat een boek aanvankelijk een wat zuiniger 3,5 ster krijgt, maar na een tijdje wordt opgewaardeerd omdat er in mijn hoofd nog van alles gebeurt met het boek, waardoor het steeds beter of interessanter wordt. De score is dus vrijwel altijd mede het product van reflectie.

Geloof het of niet, maar er moeten nog ergens schriftjes uit mijn middelbareschooltijd rondzwerven, waarin ik midden jaren zeventig bijhield welke boeken ik las en welke films ik keek, alles consciëntieus voorzien van een sterretjesscores. Wel had ik een systeem van maximaal vier sterretjes in plaats van de tegenwoordig alom gebruikelijke vijf, maar het is maar dat jullie weten dat ik niet helemaal altijd achter de meute aanren, en dat mijn sterretjes van decennia vóór het internettijdperk met zijn on-line rating stammen! Tot voor kort stond de score bovenaan in het bericht, maar onlangs heb ik de sterretjes verplaatst naar het eind - om de spanning er een beetje in te houden. Een echt diepe betekenis zit er verder niet achter. Eén van mijn meest gewaardeerde reageerders, Lethe, liet echter weten dat ze de sterretjes liever weer op de oude plek heeft. Dat vond ik een mooie aanleiding om de mening van mijn bloglezers te peilen.

Daarom hier een mini-enquête (inmiddels gesloten, uitslag hier)



Uiteraard zijn je opmerkingen hieronder ook van harte welkom. Heb je bijvoorbeeld een goede reden om op je eigen blog géén score te hanteren? Mis je wezenlijke onderdelen in mijn besprekingen? Vind je ze te lang? Of niet lang genoeg? Gooi het in de groep.

PS Aarzel om niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen!
Bookmark and Share

15 opmerkingen:

  1. Omdat veel van mijn lezen uit herlezen bestaat, is er ook een besef gegroeid dat vrijwel elk oordeel een tijdelijk oordeel is.

    Reden genoeg om in mijn boeklogjes zelfs over het meest matige boek nog op te merken wat er wel aan deugt.

    En uiteindelijk gaat het bij boekenweblogs -- net als bij critici -- denk ik maar om éen vraag. Vertrouw ik zijn of haar oordeel? Sterretjes bij een bespreking zijn dan weliswaar een handig soort steno. Maar dan nog is interessanter wáarom iets de moeite waard zou zijn, of niet.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Goed verwoord, IJsbrand, en een mooie aanvulling. Dat is ook wat ik in het middendeel mijn stukjes naar voren tracht te brengen: een verantwoording van mijn stenosterretjes, een uitleg van hoe ik tot dat eindoordeel ben gekomen. Of ik daar altijd in slaag is natuurlijk vers twee...

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wat mij betreft mogen de sterren weg, ik kijk er werkelijk nooit naar. Ik lees een bespreking en daaruit haal ik wat ik zelf belangrijk vind en welke dingen voor mij uitmaken of een boek me aan zou kunnen spreken of niet, en die sterren voegen voor mij niets toe.

    Ik gebruik ze zelf ook niet, ook omdat mijn oordeel kan veranderen en vooral omdat ik ze omreken in schoolcijfers en dan op dingen zou uitkomen als 'dat boek is een 7.6, maar dat is een 7.7 en dan gaat het eigenlijk nergens meer over. Ik vind het al lastig genoeg om werkstukken te beoordelen, laat staan boeken! :-)

    groetjes,

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Bettina, ik kan me voorstellen dat het toekennen van een score je iets te veel aan werk doet denken ;-(. Zelf let ik bij andere blogs wel degelijk op de sterretjes, maar ik ben heel benieuwd voor hoeveel anderen dat geldt.

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Dag Anna. Hoewel ik jou een grote ster vind, let ik nooit op je sterretjes. Een beetje genant bedenk ik nu omdat je er blijkbaar zelf veel werk van maakt. Maar goed, een eerlijke vraag verdient een eerlijk antwoord.

    Zelf gebruik ik geen sterretjes. Een beetje uit luiheid, geef ik toe. Maar ook omdat ik het bijvoorbeeld op goodreads zo moeilijk vind om wel een ster toe te kennen. Hoeveel exclusief is een vijfsterrenboek? En kan je een boek ook geen ster geven?

    Ik waag me er dus niet aan (maar bespreek enkel boeken die ik heel erg goed vond, dus dat zou op zich al een aanwijzing moeten zijn)

    BeantwoordenVerwijderen
  6. Als ik nix meer te lezen heb, sneup ik graag op je blog en dan ga ik altijd direct naar de sterretjeslijst!

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Helemaal niet gênant, Theetante. Ik steek er vooral veel tijd in voor mezelf (ik goochel niet voor niets al sinds de jaren '70 met sterretjes), dus ik vind het echt geen zonde van de moeite als anderen ze overbodig vinden! Als niemand ze zou opmerken zou ik ze nog steeds toekennen, alleen niet op mijn blog zetten.

    BeantwoordenVerwijderen
  8. Hella, dat is precies waarom ik die overzichtspagina heb gemaakt. Enkele andere bloggers hebben die ook en dat vind ik zo handig.

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Oeps, ik hoop niet dat als optie 3 wint je daadwerkelijk de sterretjes wegdoet! Degenen die er niet naar kijken, kunnen toch gewoon doorgaan ze te negeren? Ik vind de sterretjes heel handig!

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Heb je al gestemd, Lethe? Tot nu toe zijn er al meerdere stemmers die de sterretjes ook nuttig vinden, dus ze blijven sowieso. Nou nog bekijken of ze terug gaan naar boven of onderaan blijven. De spanning stijgt .....

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Ja, ik had al gestemd. Reacties plaatsen kan thuis niet, maar stemmen ging wel. :-)

    BeantwoordenVerwijderen
  12. bij mij werkte het idee van sterren juist enorm op mijn zenuwen. ik gaf nooit sterren op mijn blog, maar ik ben vrij actief op goodreads en daar geef je ieder boek sterren.. ik merkte dat ik meer nadacht over hoever sterren het boek waard was dan over de inhoud, vorm, ideeën.

    ik ben het dan ook volledig eens met IJsbrand.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. Interessant, Kim. Voor mij is het nadenken over het aantal sterretjes juist een integraal onderdeel van wat ik van vorm, inhoud en ideeën vind. Het formuleren van een eindscore dwingt me om kritisch stil te staan bij al deze aspecten - reden waarom het alleen al voor mijzelf een heel nuttig instrument is. Het is hooguit één of twee keer voorgekomen dat het toekennen van een score op mijn zenuwen werkte, maar dat was bij romans waar ik heel conflicterende gevoelens over had en het erkennen daarvan was op zich al leerzaam.

    BeantwoordenVerwijderen
  14. yvoseule@kpnmail.nl10 september 2013 om 11:48

    Ik geniet enorm van je besprekingen en hecht veel waarde aan je oordeel. Ik vind het wel leuk om meteen naar je sterretjes score te kijken, want dat maakt me alleen maar nieuwsgieriger, vooral bij een lage score: waarom??

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Goed om te horen, Yvonne. Grappig genoeg heb ik op Amazon ook nogal eens de neiging om naar de lage scores te kijken, vooral bij een boek waar ik erg weinig van weet. Geven de éénsterrenbesprekingen bijvoorbeeld een oordeel in de trant van "boring, nothing happens, no likeable characters, don't waste your money" dan weet ik dat het hier waarschijnlijk om een subtiel ("boring"), origineel ("no likeable characters") en goed geschreven ("nothing happens") literaire roman gaat, gelezen door iemand die van actiethrillers houdt ;-)
    Is de éénsterrenbespreking echter goed beargumenteerd, dan lees ik de argumenten met veel aandacht en krijg ik vaak een heel goed beeld van het soort boek waar het om gaat.

    BeantwoordenVerwijderen