zondag 26 januari 2020

Verdorven

Émile Zola,
The Kill (Frankrijk 1871-72)
Roman, 317 pp.
Uitstekend vertaald in het Engels door Arthur Goldhammer,
oorspronkelijke titel: La curée.
Niet in het Nederlands beschikbaar


Dit boek gaat over geld. En hebzucht. En seks. En nog meer geld. En nog meer hebzucht. Het is een portret van het Parijs tijdens het Tweede Keizerrijk van de jaren 50 en 60 van de negentiende eeuw, toen Baron Haussmann het middeleeuwse Parijs afbrak voor zijn megalomane boulevards waarmee het veel gemakkelijker was om opstanden van het plebs de kop in te drukken met behulp van het leger. Er was een kleptocratie aan de macht die als gevolg van die herontwikkelingswoede miljoenen verdiende met vastgoedspeculatie. Eén van deze speculanten is Aristide Rougon, de jongste zoon van de hebzuchtige Pierre Rougon en zijn geslepen vrouw Félicité uit de Provence. Dit ambitieuze, gewetenloze echtpaar kennen we nog uit La Fortune des Rougon (mijn bespreking), het eerste deel uit de Rougon-Macquart romancyclus (toelichting). Inmiddels zijn wel vele jaren verder en hebben drie van hun  kinderen zich in Parijs gevestigd. De oudste, Eugène, is minister en een machtig man in de regering. Sidonie is een louche sjacheraarster die met enig succes in van alles en nog wat handelt, maar bij voorkeur in geheimen. En Aristide heeft een enorm protserig huis, een volwassen, decadente zoon en een jonge tweede vrouw van het merk trophy wife.

zondag 19 januari 2020

Hoe Engeland steeds verder in zichzelf keerde

Jonathan Coe,
Middle England (GB 2019)
Roman, 422 pp.
Nederlandse titel: Klein Engeland


Eigenlijk vind ik de Nederlandse titel in dit geval beter dan de oorspronkelijke. Hij geeft goed aan hoe Engeland zich de laatste jaren helemaal in zichzelf teruggetrokken heeft op een klein gebiedje waar geen ruimte is voor de rest van de wereld of voor andersdenkenden. Of nee, dat is ook niet helemaal eerlijk: het was maar een krappe meerderheid die voor Brexit stemde en er is nog steeds een grote minderheid die heel ongelukkig is met deze vorm van nationalisme.

Polarisatie
Tot die grote minderheid behoren de hoofdpersonen van deze roman. Trouwe lezers van Coe zullen die hoofdpersonen ongetwijfeld aangenaam verrast begroeten, want het zijn voor een groot deel dezelfde als in The Rotter's Club en The Closed Circle, romans die ik allebei met veel plezier heb gelezen. Ze zijn inmiddels wel een stuk ouder. Benjamin Trotter, een brugklassertje in The Rotter's Club, is nu een gescheiden vijftiger die ergens op het platteland werkt aan een roman die nooit af dreigt te komen. Zijn zuster Loïs, heeft een volwassen dochter, Sophie, die als kunsthistoricus aan de universiteit werkt. En schoolkameraadje Doug is politiek journalist van linkse signatuur met toegang tot inside information uit Westminster. Samen met nog meer oude bekenden leiden ze ons door een Engeland dat steeds verder polariseert, ook binnen een en dezelfde familie. En omdat de schrijver Jonathan Coe is, gebeurt dat met veel humor.

zondag 12 januari 2020

Magie, avontuur en humor

Sebastien de Castell,
Spellslinger (Canada 2016)
Roman, 416 pp.
Nederlandse titel: Vogelvrij

Deel 1 van de Spellslinger-serie
Sebastien de Castell,
Shadowblack (Canada 2017)
Roman, 352 pp.
Nederlandse titel: Schaduwzwart

Deel 2 van de Spellslinger-serie



Sebastien de Castell,
Charmcaster (Canada 2018)
Roman, 432 pp.
Nederlandse titel: Talisbinder

Deel 3 van de Spellslinger-serie

Ha, leuke nieuwe fantasy-serie ontdekt! Helemaal goed voor als je een hardnekkige griep hebt en tijdelijk aan hersenverweking lijdt. Magie, avontuur en humor, wat wil je nog meer als suffe grieplijer? Er zijn inmiddels nóg drie delen, maar die bewaar ik lekker voor volgende winter. Ik zal proberen om wat over deze eerste drie te vertellen, zonder de plot teveel te verklappen, want er zitten juist regelmatige leuke plotwendingen in de boeken die mede bijdragen aan het leesplezier. Hoofdpersoon en verteller is Kellen, op het moment dat het verhaal begint bijna 16 jaar oud, dat wil zeggen op de leeftijd dat hij de drie beproevingen af moet leggen waarmee hij officieel lid van de machtige magiërsclan van de Jan'Tep wordt. Probleem is dat Kellens magische krachten zwak tot zeer zwak zijn en dat hij zich er uit moet redden met een combinatie van lef en slimheid. De vraag is of dat gaat lukken. De belangen zijn enorm, want als hij niet door de testen komt, wordt hij uitgestoten en automatisch gedegradeerd naar de klassen van de Sha'Tep, de arbeiders en bedienden, die behandeld worden als derderangs burgers.

maandag 30 december 2019

Dit waren mijn jaren tien

Deze keer eens iets anders met oud en nieuw. In plaats van me te concentreren op het afgelopen leesjaar, heb ik gekeken naar mijn favoriete romans die geschreven zijn in het decennium dat nu bijna voorbij is. Ik heb niet te ingewikkeld gedaan, maar de lijst van gelezen boeken erbij gehaald en spontaan aangestreept aan welke boeken ik het meeste plezier heb beleefd en welke daarvan me het best zijn bij gebleven. Daar kwam een lijst van 21 romans uit, een volledig willekeurig aantal, maar waarom ook niet? Het is een mooie verwijzing naar de 21ste eeuw waarin we leven. Daar heb ik vervolgens de romans uit gehaald die het meeste indruk op me hebben gemaakt en dat bleken er 11 te zijn. Het gekkengetal, altijd goed.

Er volgt dus nu eerst een lijst met eervolle vermeldingen en dan mijn top 11 van het decennium. Ik heb gewoon alfabetische volgorde aangehouden, want om nou ook nog een verdere rangorde aan te brengen, dat werd me echt te moeilijk 😉

Eervolle vermeldingen (klik op de titel voor mijn bespreking)
André Alexis, Fifteen Dogs (Canada 2015)
Michel Faber, The Book of Strange New Things (GB 2014)
Damon Galgut, In a Strange Room (Zuid-Afrika 2010)
Andrew Michael Hurley, The Loney (GB 2014)
Jennifer Nansukuba Makumbi, Kintu (Oeganda 2014)
Erik Menkveld, Het grote zwijgen (Nederland 2011)
Jan van Mersbergen, Naar de overkant van de nacht (Nederland 2011)
Ilja Leonard Pfeijffer, Grand Hotel Europa (Nederland 2018)
Amor Towles, A Gentleman in Moscow (VS 2016)
Sarah Waters, The Night Watch (GB 2011)

De romans die de allermeeste indruk hebben gemaakt
Chimamanda Ngozi Adichie, Americanah (Nigeria 2013)
Susan Barker, The Incarnations (GB 2014)
Julian Barnes, The Sense of an Ending (GB 2011)
Eleanor Catton, The Luminaries (Nieuw Zeeland 2013)
Denis Johnson, Train Dreams (VS 2011)
Hannah Kent, Burial Rites (Australië 2013
Emily St John Mandel, Station Eleven (Canada 2014)
Madeline Miller, The Song of Achilles (VS 2012)
Julie Otsuka, The Buddha in the Attic (VS 2011)
Rabih Alameddine, An UnnecessaryWoman (Libanon 2013)
Amy Waldman, The Submission (VS 2011)

Ik wens iedereen een prachtig 2020 toe met stapels mooie nieuwe boeken en eindeloos veel leesplezier!

zondag 29 december 2019

Manieren om van taal te houden (en van elkaar)

Cathleen Schine,
The Grammarians (VS 2019)
Roman, 272 pp.
Niet in het Nederlands vertaald


Cathleen Schines stijl is zo speels en lichtvoetig dat je zomaar uit het oog verliest hoe virtuoos ze schrijft en hoeveel diepgang en eruditie er in deze roman zitten, niet alleen over taal maar ook over de verhouding tussen tweelingen en tussen familieleden. Het in wezen plotloze verhaal gaat over de eeneiïge tweelingzussen Daphne en Laurel en hun levenslange obsessie met taal. In hun jeugd zijn ze als één, maar in hun volwassenheid gaan ze twee verschillende kanten op en uiteindelijk - wat het onderwerp taal betreft - zelfs twee tegenovergestelde kanten. Dat leidt tot een breuk, die meteen in het eerste hoofdstuk al onthuld wordt, waarna we teruggaan in de tijd en erachter komen hoe de afstand gegroeid is die tot de breuk heeft geleid.

woensdag 25 december 2019

Een eigentijdsche kerstvertelling

Jaren geleden werd ik op eerste kerstdag altijd wakker met een onzichtbaar koortje dat buiten op straat meerstemmige christmas carols zong. Het had iets sprookjesachtigs, iets magisch, die stemmen in het halfdonker waarvan je niet wist wie het waren. Tot ze er ineens niet meer waren en de kerstdagen net wat minder vrolijk begonnen. Tegenwoordig zit ik zelf in een koortje, dat wel eens optreedt in het bejaardenhuis en dat aan het eind van het jaar altijd een stuk of wat kerstliedjes instudeert. Gewoon voor de eigen lol, om in de sfeer te komen.

   “Eigenlijk een beetje zonde dat we daar verder niks mee doen,” vond Joop, een succesvolle horeca-uitbater met een imposante snor. "Waarom zouden we ze niet eens in het verzorgingshuis opvoeren?"
   “Maar daar zijn we vorige maand nog geweest. Om die mensen nu alweer te teisteren…” Typisch Betty, een veel te bescheiden lerares Latijn.
   Alexandra stond meteen verontwaardigd op. “Hoezo teisteren! Zo slecht zingen we helemaal niet." Alexandra is onze ster-sopraan, de enige die echt goed zingt en wéét dat ze goed is.
Op dat moment schoot mij het onzichtbare kerstkoortje van destijds weer te binnen.

En zo kwam het dat wij nu, op eerste kerstdag, op de hoek van de Parklaan en de Vondellaan vierstemmig Joy to the World staan te zingen, terwijl het in het oosten net een klein beetje begint te dagen. Alexandra heeft een enorme bontmuts op haar hoofd, wat ik persoonlijk een beetje té vind, want zo koud is het nou ook weer niet. Joop heeft een kerstmuts met flikkerlampjes opgezet. Hij heeft hem van de Action. Het is niet om aan te zien, maar niemand durft er iets van te zeggen.

Hier en daar in de huizen is al licht aan, maar geen mens loopt uit om ons te zien. Helemaal niet erg, we vinden het gewoon zalig om te zingen. Halverwege komt er een man met een hond langs. De hond blaft wat halfhartig tegen Alexandra’s bontmuts en laat zich daarna grommend naar huis trekken. Wij verplaatsen ons na een paar liedjes, via stops op het Mondriaanplein (winderig) en in het winkelcentrum (uitgestorven), naar de Balistraat, een wat volksere buurt. We zijn net begonnen aan Stille Nacht, als Betty me discreet aanstoot. Uit het raam van de bovenste verdieping van één van de huizen staat een jongen met een brede grijns ons te filmen met zijn telefoon. Hij geniet duidelijk. Hier doen we het voor! Gek wat voor invloed het heeft als je wordt gefilmd. We veren allemaal een beetje op en zingen ineens een stuk overtuigender. Ik denk zelfs dat we Stille Nacht nog nooit zo mooi en zo doorvoeld uitgevoerd hebben.

Als ik later thuis voldaan met de familie aan de koffie met kerstkrans zit, komt er een appje binnen van Betty: “We staan op YouTube,“ schrijft ze, met daarna een link. Jee, wat spannend! Meteen bekijken. Ik klik, maar krijg prompt een foutmelding. Geen internetverbinding, de wifi is net weer uitgevallen. Alweer! Gauw naar boven, naar de desktop in de werkkamer. Opstarten, wachten, inloggen, wachten, naar YouTube, letter voor letter de link overtikken, wat pas de derde keer helemaal goed gaat (scheepsrecht), en ja hoor, daar zijn we.

Er staat ook iets onder.
Deze bunch of losers stond vamorgen by ons voor de deur. Hebben ons bescheurt LOL!!!!!

zondag 22 december 2019

Wesley en Stacey: een liefdesgeschiedenis

Stacey O'Brien,
Wesley the Owl:
The Remarkable Love Story of an Owl and his Girl (VS 2008)
Memoires, 240 pp.
Niet in het Nederlands verkrijgbaar


Wil je in de donkere dagen rond de kerst een hartverwarmend, waargebeurd verhaal lezen? Om lekker in de knusse kerstsfeer te komen én om allerlei verrassende dingen over kerkuilen aan de weet te komen? Dan zit je met Wesley the Owl wel goed. Vele jaren geleden, toen O'Brien als jonge biologe op een onderzoeksinstituut van Caltech (de TU van Californië) werkte, kreeg ze van haar baas een baby van vier dagen oud mee naar huis. De baby was een kerkuiltje zonder ouders dat kennelijk uit het nest was gevallen, en daarbij een zenuwbeschadiging aan de linkervleugel had opgelopen waardoor het nooit in het wild zou kunnen jagen. Groot brengen en dan terug uitzetten in het wild was dus geen optie en de opvangfaciliteiten in de buurt zaten vol. O'Brien nam de uil mee naar huis, noemde hem Wesley en zou tot zijn dood, negentien jaar later, voor hem zorgen.

maandag 16 december 2019

En toen was het toch oorlog

Elizabeth Jane Howard,
Marking Time (GB 1991)
Deel 2 van The Cazalet Chronicles
Roman, 405 pp.
Nederlandse titel: Aftellen


Laatst wilde ik mezelf eens verwennen. Dus wat doe je dan? Dan trakteer je jezelf op het volgende deel van die uitstekende romans over de Cazalets , de gegoede familie in Zuid-Engeland, waarvan Elizabeth Jane Howard de wederwaardigheden zo virtuoos beschrijft dat je, ondanks dat er niet echt iets bijzonders gebeurt, toch van begin tot eind aan de pagina's zit gekluisterd. Aan het eind van het eerste deel van de serie was het 1938 en lieten we de Cazalet-familie opgelucht achter omdat de vrede was 'uitgebroken'. In tegenstelling tot hun bange verwachtingen was het niet tot een oorlog met Hitler gekomen en konden ze allemaal weer door met hun leven. Wij wisten wel beter. In september 1939 zou Hitler Polen binnen vallen en zou Engeland hem alsnog de oorlog verklaren.

zondag 1 december 2019

Huiskamer van de stad

Detail van één van de boekenkasten in de
'biljartkamer', waar de spannende boeken
staan (en een biljart, met leren fauteuils)
Normaal val ik hier niemand lastig met mijn werk. Ik vind het zelf allemaal bere-interessant en leuk, maar ik weet dat andere mensen bij de term 'vastgoedjurist' meteen glazig gaan kijken en slaapneigingen krijgen. Nu ga ik echter een uitzondering maken. De stad Groningen heeft dit weekend namelijk een overrompelend mooie cultuurgebouw van tien verdiepingen gekregen, met onder meer een filmhuis met vijf zalen, een strip- en animatiemuseum, drie heel verschillende horecagelegenheden, een dakterras en .... een geweldige openbare bibliotheek verdeeld over vier verdiepingen. De officiële opening was afgelopen vrijdag om 17 uur, maar ik mocht (omdat ik sinds 2005 aan het project heb gewerkt en nog steeds werk) om half één al naar binnen om helemaal in mijn eentje naar hartenlust door het gebouw te zwerven (hartstikke bedankt, Elzo! je hebt deze boekenliefhebber even heel erg gelukkig gemaakt).

Tot vlak voor de opening moest het merendeel van de Groningers niks hebben van het Forum, zoals het gebouw heet. In de lokale pers was vlak voor de opening de bijnaam Gain Porem (Gronings voor 'geen gezicht')  favoriet bij de lezers. Jarenlang hoorde je in het Dagblad van het Noorden en om je heen niks anders dan geluiden als 'schandalige geldsmijterij', 'elitair prestigeproject' en 'lelijk rotding' als het om het Forum ging. Totdat het gebouw dit weekend open ging en het prompt de hele stad in zijn armen sloot. De belangstelling was zo groot, dat niet eens iedereen naar binnen kon. Zelfs zaterdagmiddag om kwart voor vier stond er nog een enorme rij, zoals een vriend uit Utrecht mij teleurgesteld appte. Net als met het Groninger Museum was iedereen tegen zolang het in aanbouw was, en vonden ze het allemaal even prachtig toen ze eenmaal binnen waren geweest. Zelfs het Dagblad van het Noorden transformeerde van azijnzeiker tot enthousiasteling met zendingsdrang. Dezelfde krant laat de geïnterviewde bezoekers nu over elkaar heen buitelen met termen als 'adembenemend' en 'omvergeblazen.'

zondag 24 november 2019

Vanuit het hart van Afrika

Petina Gappah,
Out of Darkness, Shining Light (Zimbabwe 2019) 
Roman, 320 pp.
Nederlandse titel: Vanuit het duister stralend licht


Iedereen kent wel het verhaal van de Schotse missionaris dr. David Livingstone: ging in de binnenlanden van Afrika op zoek naar de bronnen van de Nijl, en probeerde om via de verspreiding van het Christendom de Arabische slavenhandel te stoppen; liet jaren niks van zich horen, totdat de Amerikaanse journalist Henry Morton Stanley hem uiteindelijk vond en hem naar verluidt begroette met de onsterfelijke woorden "Dr. Livingstone, I presume?" Maar er is nog een ander verhaal, namelijk dat van de moedige Afrikaanse dragers, krijgers en vrouwen die na zijn dood in 1873 zijn lichaam van de binnenlanden naar de kust brachten, zodat hij begraven kon worden in zijn eigen land.
This is how we carried out of Africa the poor broken body of Bwana Daudi, the Doctor, David Livingstone, so that he could be borne across the sea and buried in his own land. For more than one thousand and five hundred miles, from the interior to the western coast, we marched with his body; from Chitambo to Muanamuzungu, from Chisalamala to Kumbakumba, from Lambalamfipa to Tabora, until, two hundred and eighty-five days after we left Chitambo, we reached Bagamoyo, that place of sorrow, whose very name means to lay to rest the burden of your heart.
Het was een lange reis vol ontberingen en Gappah geeft in dit boek een stem aan twee van de deelnemers, de slavin-kokkin Halima en de bevrijde slaaf Jacob Wainwright, allebei historische figuren.