vrijdag 5 maart 2010

Afscheid van een hele rare moeder

Tina McElroy Ansa,
Ugly Ways (VS 1993)
Roman, 277 pp.
ISBN 9780340675052
3 maart 2010


Wij hadden geen goede start, dit boek en ik. Haalde ik het na al die jaren eindelijk van de plank, werd ik meteen bedolven onder een stortvloed van bijvoeglijke naamwoorden. In een stukje van elf regels hebben we maar liefst "her red-fringed cowboy jacket", "Betty's beige light cashmere shawl", "the newly painted double carport", "her sister's rounded red-fringed figure",  "her own big silver Town Car with the black fabric roof" en "the thick black velvet contour seat." Ik was amper op pagina 3 beland en al helemaal oververhit van ergernis over al deze overbodige details. Een eindje verder wordt zelfs gesproken van "her brown eyes", terwijl dan allang duidelijk is dat alle personages zwart zijn. Werd het vervolgens nog wat tussen mij en dit boek?

Ach, uitgesproken slecht is het niet. Ansa is niet zo goed in beschrijvingen, maar schrijft hele aardige dialogen en ze weet in haar verhaal ook wel een zekere spanning op te bouwen waardoor je ondanks voortdurende opmerkingen over "her short permed hair" en "her square manicured nails" toch door blijft lezen. Drie zusters zijn vanuit Los Angeles, Atlanta en even verderop weer in hun ouderlijk huis voor de begrafenis van hun moeder, die er op stond dat ze Mudear werd genoemd. Mudear was een raar mens. Eerst niet, maar toen haar oudste dochter een jaar of 11 was, veranderde ze ineens volkomen, kwam alleen nog buiten om 's nachts haar bloementuin te doen en liet al het andere werk over aan haar man en haar drie kleine dochtertjes. Mudear liet vervolgens meer dan een kwart eeuw man en kinderen voor zich sloven, zonder zelf een poot uit te steken, onderwijl een hoop commentaar leverend op de ugly ways van haar dochters. Het idee was dat de meisjes hierdoor flink en zelfstandig zouden worden en nooit en te nimmer afhankelijk van een man zouden zijn, want mannen geven geen lor om hun vrouwen, zo laat Mudear niet af er in te hameren. Haar opzet slaagt: de dochters worden allemaal succesvol op het professionele vlak en volstrekte mislukkingen op relationeel gebied.

Wat is hier in hemelsnaam gebeurd dat een moeder van drie jonge kinderen in zo'n egoïstisch monster kan muteren, die door het gezin als een soort kwade godheid tevreden wordt gehouden met hard werk en dure cadeaus? Tja, en daar ging het helaas weer mis tussen dit boek en mij. Want de aanleiding voor Mudears persoonlijkheidsverandering vond ik in geen verhouding staan tot wat in feite wraak op haar gezin is. Of liever (en ik wil niet teveel weggeven voor wie het boek nog wil lezen), wraak op haar man valt hier te begrijpen, wraak op drie kleine onschuldige meisjes niet. Ik vond het allemaal psychologisch volstrekt niet overtuigend. Voeg daarbij een melodramatische, Oprah-achtige eindscène en mijn waardering voor dit boek zakte definitief tot onder de drie sterretjes. Het enige dat ik echt sterk vond aan dit boek, waren de hoofdstukjes waarin Mudear aan het woord komt terwijl ze dood opgebaard ligt bij de begrafenisondernemer. Bijzonder aardig gevonden, heel leuk uitgevoerd. Maar verder is het helaas niet echt meer wat geworden tussen dit boek en mij.

4 opmerkingen:

  1. O jee, dit klinkt als iets waaraan ik me ook vreselijk zou ergeren!

    Nieuwsgierige vraag: ben jij iemand die tegenvallende boeken weg doet, of bewaar je alles, for better or for worse? Ikzelf ben tegenwoordig onverbiddelijk: als ik iets niet echt goed vond en ook geen tweede kans waardig acht, moet het weg (gedeeltelijk ook noodgedwongen, vanwege ruimtegebrek).

    Ik heb trouwens Wish Her Safe at Home ontvangen van de Book Depository, daar ga ik binnenkort aan beginnen. :)

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Ik bewaar echt alles. Zelfs alle boeken van mijn rechtenstudie die al lang en breed achterhaald zijn. Maar ik moet er eerlijk bij zeggen dat als ik in de Randstad was blijven wonen, ik nu ook met ruimtegebrek was gaan kampen en dan had ik boeken weg moeten doen - oh gruwel! Maar ik woon hier in het goedkope noorden zo decadent ruim dat ik nog talloze boekenkasten vol kan kopen.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Ooit las ik in 84, Charing Cross Road dat Helene Hanff ieder voorjaar grote opruiming hield onder haar boeken, onder het motto "er is niets minder heilig dan een slecht of zelfs maar een middelmatig boek". In eerste instantie was ik gechoqueerd, maar later dacht ik "ze heeft gelijk", en sindsdien ben ik een stuk gemakkelijker geworden met wegdoen. Mijn ideaal is een collectie met alleen maar boeken die ik goed vind (nuttige boeken mogen ook blijven).

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Jij en Helene hebben natuurlijk helemaal gelijk, maar zolang ik de ruimte nog heb, blijf ik drifitg doorstapelen. Ooit word ik ook wijs, maar nu nog niet ;)

    BeantwoordenVerwijderen