Femi Kayode,vrijdag 16 december 2022
Niet "wie" maar "waarom"
Femi Kayode,vrijdag 28 oktober 2022
Wat er óók gebeurde in de jaren zestig
Chimamanda Ngozi AdichieIk wist allang dat Adichie een geweldige schrijver is. Haar eerste roman uit 2004, Purple Hibiscus (hier besproken), was goed en haar derde roman uit 2013, Americanah (hier besproken), was ontzettend goed. Waarom bleef ik dan toch zo lang aarzelen om haar tweede roman te lezen? Ik zal er maar eerlijk voor uitkomen: het is een vorm van lafheid. Voordat ik aan Half of a Yellow Sun begon wist ik alleen dat het ging over de burgeroorlog in Biafra in de jaren zestig ging en dat was voor mij voldoende. Ik was destijds nog maar een kind, maar de beelden van uitgemergelde kindjes met hongeroedeem en de dood in de ogen staan me nog steeds in zwartwit op het netvlies gebrand, en ik denk dat ze daar ook nooit meer af zullen komen.
zaterdag 17 juli 2021
Drie echte aanraders

Emily St. John Mandel,
The Glass Hotel (Canada 2020)
Roman, 320 pp.
Nederlandse titel: Het glazen hotel
Mandels vorige roman, Station Eleven, is één van mijn favorieten aller tijden, dus ik wist van te voren dat de opvolger nooit zo goed kon zijn. En dat is-ie ook niet. Het is een heel ander verhaal, onder meer over een exclusief hotel op een uithoek van Vancouver Island dat alleen per boot te bereiken is, de financiële crisis van 2008, een jonge vrouw met kameleonachtige eigenschappen, een ex-junk en kunstenaar, enorme rijkdom en geestelijke armoede. Hoewel het verhaal dus heel anders is, heeft het boek hier en daar dezelfde wat onwerkelijke sfeer als Station Eleven, dezelfde foreshadowingtechniek en dezelfde unieke stijl.
Het verhaal zit tamelijk ingewikkeld inelkaar, en ik vroeg me wel eens af waar het naar toe zou gaan, maar uiteindelijk blijkt alles perfect te kloppen en ik heb het gefascineerd en met veel plezier zitten te lezen. Ik zou het niet meer kunnen navertellen (het is alweer een tijd geleden dat ik het uitlas), maar ik weet nog wel dat ik het prachtig vond. Waarschijnlijk is dit niet ieders kopje thee, vanwege de complexe structuur en de boeiende gelaagdheid, maar nu ook weer niet echt ontoegankelijk. Ik vond het in ieder geval niet alleen een hele knappe roman maar ook een hele mooie roman.
zondag 28 maart 2021
Drie voor de prijs van één
De afgelopen tijd ging ik zo nu en dan even op avontuur en waagde ik me aan een paar boeken die ik normaal niet zo gauw zou lezen. Vooral het laatste jaar houd ik het vooral bij de wat veilige keuzes uit de Engelse literatuur, want het leven is momenteel al ingewikkeld genoeg. Hoe dan ook, zo kwam het dus dat ik de volgende boeken las:
- een young adult fantasy van een schrijfster uit Sierra Leone;
- een literaire roman van een Chinese schrijfster die nu in de VS woont;
- een science fiction roman van een auteur uit Sri Lanks.
De auteurs hebben eigenlijk niks gemeen, behalve dat ze alledrie in het Engels schrijven voor (volgens mij) de Amerikaanse markt. Het fantasyverhaal is nog maar net uit, maar nu al een bestseller. De roman van de Chinese en de Sri Lankaan zijn niet erg bekend, en waren een beetje tegenpolen. De Chinese roman viel zeer goed bij de professionele recensenten maar niet zo bij de gewone huis-tuin-en-keuke-nlezer, terwijl het Sri Lankese sf-verhaal zeer enthousiast besproken werd door de luitjes op Amazon, maar voor zover ik weet door de literaire critici genegeerd is, alhoewel het volgens de beschrijving op Amazon wel een prijs heeft gewonnen. En wat waren mijn ervaringen? Gemengd. Van "lekker spannend en interessant" tot "mweh".
______________________________________________________________________________
zondag 30 augustus 2020
Gitzwarte humor in een serieus verhaal

zondag 24 november 2019
Vanuit het hart van Afrika
Petina Gappah,Out of Darkness, Shining Light (Zimbabwe 2019)
Roman, 320 pp.
Nederlandse titel: Vanuit het duister stralend licht
Iedereen kent wel het verhaal van de Schotse missionaris dr. David Livingstone: ging in de binnenlanden van Afrika op zoek naar de bronnen van de Nijl, en probeerde om via de verspreiding van het Christendom de Arabische slavenhandel te stoppen; liet jaren niks van zich horen, totdat de Amerikaanse journalist Henry Morton Stanley hem uiteindelijk vond en hem naar verluidt begroette met de onsterfelijke woorden "Dr. Livingstone, I presume?" Maar er is nog een ander verhaal, namelijk dat van de moedige Afrikaanse dragers, krijgers en vrouwen die na zijn dood in 1873 zijn lichaam van de binnenlanden naar de kust brachten, zodat hij begraven kon worden in zijn eigen land.
This is how we carried out of Africa the poor broken body of Bwana Daudi, the Doctor, David Livingstone, so that he could be borne across the sea and buried in his own land. For more than one thousand and five hundred miles, from the interior to the western coast, we marched with his body; from Chitambo to Muanamuzungu, from Chisalamala to Kumbakumba, from Lambalamfipa to Tabora, until, two hundred and eighty-five days after we left Chitambo, we reached Bagamoyo, that place of sorrow, whose very name means to lay to rest the burden of your heart.Het was een lange reis vol ontberingen en Gappah geeft in dit boek een stem aan twee van de deelnemers, de slavin-kokkin Halima en de bevrijde slaaf Jacob Wainwright, allebei historische figuren.
zondag 20 oktober 2019
Een mooie oefening in empathie
Behold the Dreamers (Kameroen 2016)
Roman, 416 pp.
Nederlandse titel: Zie de dromers
Iedereen wil graag gelukkig zijn. U ook. Maar wees nou eerlijk: 'gelukszoekers' zijn hier niet welkom, en al helemaal niet als ze uit Afrika komen. Zelfs als het keihard werkende mensen zijn die een nuttige bijdrage aan de maatschappij leveren, blijven het op de een of andere manier lieden die hier alleen maar komen "om van onze voorzieningen te profiteren" en "onze vrouwen in te pikken." Imbolo Mbue, een Kameroense schrijfster die in de VS studeerde en werkte en meerdere prijzen won met deze roman, geeft een intieme, menselijke gedaante aan twee van deze 'gelukszoekers.' Ze doet dat in een prettig leesbare, uitstekend geschreven roman met genuanceerde personages, subtiele humor en een mooi verhaal, dat misschien wat anders afloopt dan je aanvankelijk had gedacht. The Washington Post noemde het "the one novel Donald Trump should read."
zondag 10 maart 2019
Groots en meeslepend
Kintu (Oeganda 2014)
Roman, 446 pp.
Verschijnt in 2020 in het Nederlands
Soms heeft een flinke griep ook een voordeel. Ik was bezig in het laatste deel van dit boek, waarin alles samenkomt, en had nog maar 10 pagina's te gaan, toen ik werd gevloerd door een virus. Hoofd deed het niet meer, boek was ineens te moeilijk, dus opgehouden en anderhalve week later weer helemaal opnieuw begonnen met het laatste deel. En omdat ik dat nu voor de tweede keer las, zag ik veel meer en snapte ik veel meer. Dingen die ik eerst niet echt begreep, vielen nu op hun plaats. Symbolen gaven hun betekenis prijs, thema's doemden op. Ik weet zeker dat me er ondanks dat nog steeds het nodige is ontgaan, maar ik ben wel blij dat ik het laatste stuk twee keer heb gelezen, want dit boek is de extra moeite dubbel en dwars waard. Het werd flink opgehemeld in de Engelstalige pers, waarin het niet alleen "ambitious" en "epic" maar zelfs "magisterial" werd genoemd, en ze hebben gelijk: dit is een grootse roman.
zondag 29 juli 2018
De maatschappij in één gebouw
The Yacoubian Building (Egypte 2002)
Roman, 255 pp.
Vertaald in het Engels uit het Arabisch door Humphrey Davis
Nederlandse titel: Het Yacoubian
Dit boek was een grote hit in Egypte toen het uitkwam. Niet alleen omdat het gewoon heel goed is, maar ook omdat het impliciet en expliciet bijzonder pittige kritiek op het huidige Egypte leverde, zelfs al speelt het rond 1990. En ik ben niet bepaald een Egypte-kenner, maar ik durf te wedden dat deze roman nog net zo actueel en levend is als toen hij uitkwam. Veel intellectuelen stellen (volgens Wikipedia) dat de roman en de even succesvolle verfilming ervan een belangrijke rol hebben gespeeld bij de opstanden van 2011, waar ik hier over schreef. Een belangwekkend werk dus, en zeer leesbaar bovendien.
donderdag 10 mei 2018
Ethiopië: geen gewoon Afrikaans land
| Jammer dat iedereen bij de naam Ethiopië meteen aan hongersnood en burgeroorlog denkt. Niet dat het nu een welvarend land is (integendeel, het is straatarm), maar het is er al weer jaren redelijk veilig en de tijd dat mensen massaal verhongerden is gelukkig ook voorbij. In plaats daarvan heb je een land met prachtige bergen en een stokoude cultuur die je gerust uniek kunt noemen. Wist je bijvoorbeeld dat Ethiopië nooit gekolonialiseerd is geweest en dat het al eeuwen christelijk was, toen wij nog bekeerd moesten worden? | Reisgegevens
Periode: april/mei 2018 Soort reis: georganiseerde rondreis Organisatie: Rosetta Reizen Accommodatie: kleinschalige hotels Bezocht: Addis Abeba, Debre Markos, Bahir Dar, Gondar, Debark, Aksum, Mekele, Lalibela Weer: aangenaam warm (zelden tè), enkele minieme buitjes |
| Vrouwen in het plaatsje Yeha, waar we een tempel uit 800 v. Chr. bezochten. |
maandag 9 april 2018
Levens uit een heel bijzonder land
| Ethiopische koffieceremonie (bron: Wikipedia) |
Om me in te lezen raadpleeg ik natuurlijk altijd de standaardreisgidsen, voor de praktische informatie, maar het is ook waardevol om niet-toeristische boeken van Ethiopiërs zelf te lezen, voor de blik van binnenuit. En zo kwam ik uit bij het leven van een traditioneel levende Ethiopische vrouw die bijna de hele twintigste eeuw meemaakte, en de memoires van een ingenieur die in de jaren zeventig in de communistische revolutie verstrikt raakte. Beide boeken zijn uitstekend geschreven en zeer de moeite waard, ook als je van plan bent om nooit naar Ethiopië te gaan.
zondag 25 september 2016
De ruimte in
maandag 14 maart 2016
Haar is een politieke keuze
Americanah (Nigeria 2013)
Roman, 610 pp.
Nederlandse vertaling: Amerikanah
Ifemelu wordt pas zwart als ze van Nigeria naar de VS verhuist: I came from a country where race was not an issue; I did not think of myself as black and I only became black when I came to America. When you are black in America and you fall in love with a white person, race doesn’t matter when you’re alone together because it’s just you and your love. But the minute you step outside, race matters. In Nigeria is iedereen zwart. Weliswaar wil men daar wel graag zo licht-zwart mogelijk zijn, maar huidskleur heeft niet de enorme politieke beladenheid die het in de VS heeft.
Het kroeskapsel van Michelle Obama
Haar blijkt óók al politiek beladen te zijn. In de VS is kroeshaar voor vrouwen amper sociaal aanvaardbaar. Als je een goede baan wilt, ben je bijna verplicht je haar glad te maken, met chemicaliën die in je hoofdhuid branden. Als je het vervolgens bleekt, ben je nog mooier en nog acceptabeler (getuige iemand als Beyoncé die haar stinkende best doet om er zo niet-zwart mogelijk uit te zien). Voor Ifemelu wordt het teruggaan naar een natuurlijk kroeskapsel daarom niet alleen een praktische oplossing om van de pijnlijke chemicaliën af te zijn, maar ook een politieke daad. Het verhaal speelt zich onder meer af tegen de achtergrond van de Amerikaanse verkiezingen in 2008, en stel je in dat kader eens voor dat Michelle, de vrouw van één van de kandidaten, natuurlijk kroeshaar had : "She would totally rock but poor Obama would certainly lose the independent vote, even the undecided Democrat vote".
dinsdag 2 september 2014
Kijken en bekeken worden
My Driver (GB 2009)
Roman, 344 pp.
Niet in het Nederlands vertaald
My Driver is een sprankelende komedie met hier een daar een zwarte randje. De Britse Trevor (loodgieter) en zijn ex-vrouw Vanessa (schrijver), allebei rond de 60 en alweer vele jaren uit elkaar, zijn heel toevallig tegelijkertijd in Oeganda, maar weten dat niet van elkaar. In de loop van het verhaal kruisen hun wegen elkaar meerdere keren zonder dat ze dat in de gaten hebben, maar als na een tijdje duidelijk wordt dat de schrijver haar personages aan het eind echt wel samen laat komen, wordt het elkaar steeds weer mislopen een leuk soort doorlopende grap.
Trevor logeert bij de Oegandese Mary Tendo, vroeger in Engeland de hulp van Vanessa, maar nu een succesvolle (en bazige) dame met een leidinggevende functie in het luxe Sheraton Hotel. Dat is, ook alweer heel toevallig, tevens het hotel waar de schrijversconferentie van Vanessa plaats vindt. Maar omdat Vanessa niet weet dat Mary inmiddels in het Sheraton werkt, lopen de twee elkaar steeds nét mis - net als Trevor en Vanessa, en ondanks verwoede pogingen van Vanessa om haar voormalige hulp te lokaliseren.
zaterdag 9 augustus 2014
Oeganda: aapjes kijken
| Het is doodzonde dat iedereen bij de naam Oeganda meteen denkt aan de krankzinnige dictator Idi Amin of aan vechtende rebellen. Idi Amin is al lang dood en de binnenlandse situatie is al jaren stabiel. Net zo jammer is het dat de meeste mensen heel Afrika over één kam scheren en denken dat het gehele continent geteisterd wordt door burgeroorlog en ebola. Oeganda is anno nu (augustus 2014) een veilig en ebolavrij land en er is (behalve voor homo's en lesbiënnes helaas) geen enkel beletsel om dit land te bezoeken, dat niet voor niks als bijnaam de Parel van Afrika heeft. Het heeft een overweldigende hoeveelheid natuurschoon, hele leuke mensen en is samen met Rwanda en Congo het enige land ter wereld waar berggorilla's leven. Er zijn nog maar ongeveer 800 van deze zeldzame dieren en ik heb een paar daarvan op enkele meters afstand in het wild gezien. Maar het land heeft nog veel meer te bieden. | Reisgegevens
Periode: juli/augustus 2014. Soort reis: natuurrondreis. Organisatie: Habari Travel (van harte aanbevolen; kijk voor meer info onderaan op deze pagina). Accommodatie: eenvoudige, maar smaakvol ingerichte en fraai gelegen lodges. Bezocht: Entebbe, Murchinson Falls NP, Kibale Forest NP, Queen Elizabeth NP, Lake Bunyoni, Bwindi NP, Kisoro, Lake Mburo NP. Weer: aangenaam warm (rond de 25º C), met een enkele keer een bui. |
donderdag 7 augustus 2014
Terug uit de parel
| Wegblokkade in de buurt van de Congolese grens |
Voor de rest was het alleen maar mooi en schitterend en prachtig. Oeganda wordt ook wel de Parel van Afrika genoemd en daar is niks overdrevens aan. Deze verwende reizigster vond het één van de mooiste bestemmingen waar ze tot nu toe is geweest. Binnenkort hoop ik hier een wat langere reisimpressie met meer foto's te posten, zodat iedereen zelf kan zien en lezen hóe mooi en schitterend en prachtig het precies was.
PS Aarzel om niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen! Heb je dit boek besproken op je eigen blog? Plaats dan s.v.p. een link bij de reacties.
woensdag 16 juli 2014
Voor de leeuwen
My Adventures as a Botswana Safari Guide (Australië 2007)
Reisverhaal, 272 pp.
Nederlandse titel: Voor de leeuwen! belevenissen van een safarigids
Moet je er niet aan denken om naar de Afrikaanse rimboe te gaan? Ben je er heilig van overtuigd dat het daar een hele enge bedoening is? Vind je mensen die daar heen reizen gestoord? Maar smul je wel stiekem vanuit je luie stoel van de gevaarlijke dingen die hen daar allemaal overkomen? Dan is dit echt wat voor jou. Griezelen en leedvermaak gegarandeerd. Peter Allison kwam als jonge Australische waaghals in het Afrikaanse safariwezen terecht en heeft daar een onderhoudend boek over geschreven dat zoveel succes had dat het in het Nederlands is vertaald en twee opvolgers heeft gekregen.
Als ik nu op het punt stond om voor het eerst op safarireis te gaan, zou ik na lezing van dit boek flink de zenuwen hebben, maar gelukkig weet ik uit ervaring dat de avonturen die Allison hier beschrijft niet echt representatief zijn voor het gemiddelde safaritripje. In werkelijkheid zijn ze zelden zo sensationeel - en ook lang niet zo grappig trouwens. Dat is wel logisch, want de schrijver heeft natuurlijk alleen de hoogte- en dieptepunten uit zijn jaren in de Okavango Delta eruit gepikt en die aaneen geschakeld.
maandag 17 maart 2014
Baba Segi en zijn vier vrouwen
The Secret Lives of Baba Segi's Wives (Nigeria 2010)
Roman, 288 pp.
Nederlandse titel: De vrouwen van Babi Segi
Baba Segi is de trotse echtgenoot van vier vrouwen, maar een onverdeeld genoegen is dat niet. De eerste drie hebben in totaal zeven kinderen, maar de vierde, nota bene de meest prestigieuze (want universitair opgeleid), wil maar niet zwanger worden, ondanks het keiharde werk dat Baba Segi op dat front verricht. En wat heb je nu aan een vrouw zonder kinderen? Niets! Normaal zou Baba Segi haar meeslepen naar een inheemse genezer, maar deze vrouw is universitair geschoold en hij krijgt het verstandige advies om in het ziekenhuis te laten onderzoeken wat er mis met haar is. Zonder dat hij het in de gaten heeft, zet hij daarmee een proces in gang waarbij geheimen aan het licht komen die beter onder het vloerkleed hadden kunnen blijven.
zaterdag 21 december 2013
Geef boeken
Of je kunt natuurlijk je eigen verzameling uitbreiden met nóg meer boeken, waarvan je je afvraagt of je er ooit aan toe zult komen...
______________________
Via de blog van Tom Cunliffe.
zondag 23 december 2012
Afrikaanse vrouwenlevens
Ancestor Stones (Sierra Leone, 2006)
Roman, 317 pp.
ISBN 9780747585923, Bloomsbury
Nederlandse titel: Maanschaduw
Dit boek bestaat uit verhalen, maar het is nadrukkelijk geen korteverhalenbundel. Het zijn de verhalen die Abie van haar vier tantes hoort, als ze na een lange afwezigheid weer terug is in het Afrikaanse land waar ze opgroeide. De verhalen schetsen het leven van deze vier vrouwen; en de levens van de vier vrouwen vertellen indirect het verhaal van Sierra Leone in de twintigste eeuw, als een vorm van oral history. Het is niet één samenhangend en doorlopend verhaal, maar een scènisch verhaal, met vier sprekende fragmenten uit het leven van elke tante. Elk fragment is prachtig verteld, maar het is uiteindelijk de lezer die in dit mozaïek een zekere lijn moet aanbrengen. Dat vergt de nodige concentratie, maar die concentratie loont, want aan het eind ontvouwt zich een schitterend en indringend beeld van binnenuit van de levens van Westafrikaanse vrouwen die geen rechtstreekse rol speelden in de veelbewogen geschiedenis van hun land, maar er wel door werden gevormd - zoals dat voor bijna iedereen onder ons geldt. Wij maken zelden de geschiedenis, maar zij maakt ons wel.


