Een nieuw begin

In november 2005 begon ik. Eerst waren het nog hele korte, onbenullige stukjes, maar vanaf januari 2008 werden het echte besprekingen. Jarenlang kwam elk boek dat ik had gelezen aan bod, maar op een gegeven  moment begon ik ook wel eens een boek over te slaan als ik er toch niks bijzonders over te melden had.

Heel egoïstisch blogde ik in de eerste plaats voor mezelf, om mezelf te dwingen echt bij een boek stil te staan, de thema's er uit te halen, de diepere lagen te ontdekken. Dat gaf veel voldoening. Maar ik probeerde ook nadrukkelijk rekening met mijn publiek te houden, namelijk door zo goed mogelijk uit te leggen waarom ik een boek wel of niet goed vond, zodat de lezer zelf kon uitmaken of een boek iets voor haar/hem was. Ik heb de schurft aan bloggers die als zelfverklaarde goeroes orakelen dat een boek goed of slecht is en dat lezers daar maar blind op moeten varen. Daarom heb ik altijd geprobeerd te benadrukken dat het hier slechts om mijn mening ging en meningen moet je goed onderbouwen, zodat anderen ze kunnen toetsen en hun eigen conclusies kunnen trekken. 

Maar het goed formuleren en schrijven daarvan kost natuurlijk wel veel tijd en energie. De laatste paar jaar dat ik nog werkte zat ik door meerdere gezondheidsprobleempjes niet meer zo ruim in de energie, want die werd bijna volledig opgesoupeerd door mijn baan. Toen ik dus bijna een jaar geleden vervroegd met pensioen ging, dacht ik dat ik met al die vrijkomende energie mijn blog weer flink nieuw leven in zou kunnen blazen. Maar het liep verrassend anders.

Want ik ontdekte allerlei ontzettend leuke nieuwe activiteiten die me steeds meer in beslag namen. Een greep uit wat ik allemaal ben gaan doen:

• Ik ben als vrijwilliger in de plaatselijke bibliotheek gaan werken (foto hierboven). Het is heerlijk om een hele middag met boeken bezig te zijn èn (niet onbelangrijk) het is heel gezellig.
• Ik leer puur voor de lol via het onvolprezen Duolingo een rare nieuwe taal (Schots-Keltisch, geen touw aan vast te knopen). Omdat de bijbehorende app zo leuk in elkaar zit en zo interactief is, ben ik daar elke dag ongeveer een uur mee zoet.
• Ik volg een on-line tekencursus, waar ik lekker bezig ben met potloden, grafietstiften en houtskool en helemaal opga in stilleventjes van theekopjes en vaasjes.
• Ik schrijf nog steeds korte verhalen. Ik ben er na een paar jaar meedoen aan schrijfwedstrijden (en inmiddels zes publicaties) achter dat ik het spannende genre het leukst vind en ben nu zelfs begonnen aan een novelle. Spannend om te kijken of dat gaat lukken.
• Ik maak mijn eigen kleren - met wisselend succes, maar dat is logisch als je het ongeveer 35 jaar niet meer gedaan hebt. Maar met elk nieuw project leer ik weer een beetje bij.
• Ik heb sinds kort zitting in de kunstcommissie van ons fraaie cultureel centrum, waar we zes keer per jaar een expositie organiseren - een hele nieuwe wereld voor mij.

Het is ongelooflijk inspirerend om allemaal nieuwe dingen te doen en te leren, en daar wil ik vooral mee doorgaan. Maar het betekent ook dat ik er ruimte voor moet maken in mijn hoofd en daarom heb ik besloten om na al die jaren te stoppen met bloggen. Niet zozeer omdat ik het niet meer leuk vind, maar omdat ik het nóg leuker vind om al die nieuwe activiteiten op te pakken. Ik weet op mijn leeftijd ook niet hoe lang dat nog kan, want ik ben al een paar jaar een beetje krakkemikkig aan het worden, dus ik moet er nu van genieten.

Het was me al die jaren een waar genoegen om met jullie, lezers van dit blog, kennis te maken en leeservaringen uit te wisselen. Ik wil jullie daarom hierbij heel hartelijk bedanken voor het lezen en het meedenken en het reageren. Ik weet nu al dat ik jullie zal missen, maar aan alles komt een eind en het is nu tijd voor een nieuw begin.

PS Aarzel niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen. Heb je dit boek besproken op je eigen blog? Dan zou het fijn zijn als je een link bij de reacties plaatst.

Hoe het er mee staat

Oplettende lezers is het misschien opgevallen dat ik de laatste weken weer vaker besprekingen post, na tijden van steeds sporadischer worden blogstukjes. Nou, het zit zo. Ik heb al een hele tijd last van gezondheidsgedoe: twee chronische kwalen waardoor ik nooit pijnvrij ben en daarnaast meerdere aandoeningen aan mijn ogen waardoor langere tijd achterelkaar werken met een beeldscherm doodvermoeiend is.

Tekeer gegaan in de snoepwinkel

Bron van afbeelding

Wat zou je doen als je een enorme, gigantische boekenbon cadeau kreeg? Zou je het moeilijk vinden om zoveel boeken te vinden die je ook echt wilt hebben? Of zou je niet weten waar je moest beginnen omdat je een verlanglijst van 328 titels hebt? Zou je vooral paperbacks of e-boeken uitzoeken omdat je daar zo lekker veel van kunt kopen? Of zou je juist vallen voor een paar bijzondere edities die geweldig staan in je boekenkast?

Dames en heren, ik verkeer in de super-de-luxe positie dat ik onlangs van mijn collega's een enorm bedrag aan boekenbonnen cadeau heb gekregen. En vandaag ben ik - als een verrukt kind in een snoepwinkel - begonnen om die deels te spenderen. Hieronder kun je de titels zien waar ik mezelf al smullend en watertandend op getrakteerd heb, vergezeld van wat stukjes flapteksten van de uitgever. Het is een mix van vooral literaire romans, vermengd met geschiedenis, fantasy, toekomst-, reis- en misdaadverhalen, en het mooie is dat ik hiermee nog niet eens de helft van mijn bonnen heb besteed.

Hartelijke dank, lieve collega's! Ik kan weer tijden genieten.

The Big Jubilee Read

Cartoon door Jeander

Volgens mij is Queen Elizabeth zelden of nooit met een boek betrapt, maar wie weet is ze in het geniep toch een fanatieke lezer, zoals in de verrukkelijke roman The Uncommon Reader van Alan Bennett. Ik denk het echter niet. Ik wil ook wedden dat ze op geen enkele wijze betrokken is geweest bij de totstandkoming van onderstaande boekenlijst (The Big Jubilee Read List), die is opgesteld om haar zeventigjarig jubileum als staatshoofd op te luisteren. Daarop zijn voor elk decennium sinds 1952 tien romans uit landen van het Britse Gemenebest opgenomen.

De monarchie is wat mij betreft een staatsvorm die volslagen uit de tijd is en het wel en wee van koningshuizen kan me ook niet boeien (alhoewel ik toegeef dat ik vol leedvermaak gesmuld van de recente schandalen rond Randy Andy, die eindelijk zijn trekken thuis kreeg). Toch vind ik deze lijst wel leuk, omdat er flink wat boeken op staan die ik niet heb gelezen, of waar ik zelfs nog nooit van heb gehoord. Met name de titels uit de 'overzeese gebiedsdelen' zijn voor mij als leesreizer natuurlijk interessant.

Wie van jullie kan mij verder helpen met deze lijst, hooggewaardeerde bloglezers? Welke titel die ik nog niet gelezen heb, moet ik toch vooral oppakken en waarom?

1952-61

• The Palm-Wine Drinkard – Amos Tutuola (1952, Nigeria)
• The Hills Were Joyful Together – Roger Mais (1953, Jamaica)
• In the Castle of My Skin – George Lamming (1953, Barbados)
• My Bones and My Flute – Edgar Mittelholzer (1955, Guyana)
• The Lonely Londoners – Sam Selvon (1956, Trinidad and Tobago/England)
• The Guide – RK Narayan (1958, India)
• To Sir, With Love – ER Braithwaite (1959, Guyana)
• One Moonlit Night – Caradog Prichard (1961, Wales)
• A House for Mr Biswas – VS Naipaul (1961, Trinidad and Tobago/England [gelezen]
  
• Sunlight on a Broken Column – Attia Hosain (1961, India)

1962-71

• A Clockwork Orange – Anthony Burgess (1962, England) [op de plank]
  
• The Interrogation – JMG Le Clézio (1963, France/Mauritius)
• The Girls of Slender Means – Muriel Spark (1963, Scotland)
• Arrow of God – Chinua Achebe (1964, Nigeria)
• Death of a Naturalist – Seamus Heaney (1966, Northern Ireland)
• Wide Sargasso Sea – Jean Rhys (1966, Dominica/Wales) [gelezen]
  
• A Grain of Wheat – Ngũgĩ wa Thiong’o (1967, Kenya)
• Picnic at Hanging Rock – Joan Lindsay (1967, Australia) [gelezen]
  
• The Beautyful Ones Are Not Yet Born – Ayi Kwei Armah (1968, Ghana)
• When Rain Clouds Gather – Bessie Head (1968, Botswana/South Africa)

1972-81

• The Nowhere Man – Kamala Markandaya (1972, India)
• Tinker Tailor Soldier Spy – John Le Carré (1974, England) [gelezen]
  
• The Thorn Birds – Colleen McCullough (1977, Australia)
• The Crow Eaters – Bapsi Sidhwa (1978, Pakistan)
• The Sea, The Sea – Iris Murdoch (1978, England) [gelezen]
  
• Who Do You think You Are? – Alice Munro (1978, Canada)
• The Hitchhiker’s Guide to the Galaxy – Douglas Adams (1979, England) [gelezen]
  
• Tsotsi – Athol Fugard (1980, South Africa)
• Clear Light of Day – Anita Desai (1980, India)
• Midnight’s Children – Salman Rushdie (1981, England/India) [gestrand op p. 89]
  

1982-91

• Schindler’s Ark – Thomas Keneally (1982, Australia) [gelezen]
  
• Beka Lamb – Zee Edgell (1982, Belize)
• The Bone People – Keri Hulme (1984, New Zealand) [gelezen]
  
• The Handmaid’s Tale – Margaret Atwood (1985, Canada) [gelezen]
  
• Summer Lightning – Olive Senior (1986, Jamaica)
• The Whale Rider – Witi Ihimaera (1987, New Zealand)
• The Remains of the Day – Kazuo Ishiguro (1989, England) [gelezen]
  
• Omeros – Derek Walcott (1990, Saint Lucia)
• The Adoption Papers – Jackie Kay (1991, Scotland)
• Cloudstreet – Tim Winton (1991, Australia) [gelezen]
  

1992-2001

• The English Patient – Michael Ondaatje (1992, Canada/Sri Lanka) [gelezen]
  
• The Stone Diaries – Carol Shields (1993, Canada) [gelezen]
  
• Paradise – Abdulrazak Gurnah (1994, Tanzania/England) [gelezen]
  
• A Fine Balance – Rohinton Mistry (1995, India/Canada) [gelezen]
  
• Salt – Earl Lovelace (1996, Trinidad and Tobago)
• The God of Small Things – Arundhati Roy (1997, India) [gelezen]
  
• The Blue Bedspread – Raj Kamal Jha (1999, India)
• Disgrace – JM Coetzee (1999, South Africa/Australia) [gelezen]
  
• White Teeth – Zadie Smith (2000, England) [gelezen]
  
• Life of Pi – Yann Martel (2001, Canada) [gelezen]
  

2002-11

• Small Island – Andrea Levy (2004, England)
• The Secret River – Kate Grenville (2005, Australia) [gelezen en hier besproken]
  
• The Book Thief – Markus Zusak (2005, Australia) [gelezen]
  
• Half of a Yellow Sun – Chimamanda Ngozi Adichie (2006, Nigeria)
• A Golden Age – Tahmima Anam (2007, Bangladesh)
• The Boat – Nam Le (2008, Australia)
• Wolf Hall – Hilary Mantel (2009, England) [gelezen en hier besproken]
  
• The Book of Night Women – Marlon James (2009, Jamaica)
• The Memory of Love – Aminatta Forna (2010, Sierra Leone/Scotland) [op de plank]
  
• Chinaman – Shehan Karunatilaka (2010, Sri Lanka)

2012-21

• Our Lady of the Nile – Scholastique Mukasonga (2012, Rwanda) [op de verlanglijst]
  
• The Luminaries – Eleanor Catton (2013, New Zealand) [gelezen en hier besproken]
  
• Behold the Dreamers – Imbolo Mbue (2016, Cameroon) [gelezen en hier besproken]
  
• The Bone Readers – Jacob Ross (2016, Grenada) [op de verlanglijst]
  
• How We Disappeared – Jing-Jing Lee (2019, Singapore)
• Girl, Woman, Other – Bernardine Evaristo (2019, England) [op de plank]
  
• The Night Tiger – Yangsze Choo (2019, Malaysia) [gelezen en hier besproken]
  
• Shuggie Bain – Douglas Stuart (2020, Scotland) [op de plank]
  
• A Passage North – Anuk Arudpragasam (2021, Sri Lanka) [op de plank]
  
• The Promise – Damon Galgut (2021, South Africa) [gelezen en hier besproken]
  

Belangrijk

Nieuwe abonnementsservice
Tientallen lezers hebben een abonnement op mijn blog via een feedreader (zogenaamde RSS) of via de mail. De updates daarvoor werden verzonden via het Feedburnerplatform, maar dat houdt er binnenkort mee op. Ik heb dus een nieuw abonnement opgezet via een ander platform (Follow.it). Als het goed is zijn mijn bestaande abonnees allemaal overgezet naar dat nieuwe platform, maar of alles helemaal correct verlopen is, weet ik nog niet zeker, omdat het overzetten vreselijk ingewikkeld was en ik er heel veel verschillende stappen voor heb moeten uitvoeren.

Twee keer dezelfde update
De laatste stap is het verwijderen van mijn oude feed op Feedburner. Dat durf ik pas aan als ik zeker weet dat het nieuwe platform werkt. De lezers met een abonnement via de mail krijgen daarom van deze post twee keer een mail: één keer via de oude Feedburner en (als het goed is) ook nog een keer via Follow.it. Als blijkt dat het nieuwe abonnement goed werkt, zal ik de feed op Feedburner verwijderen en krijg je voortaan alleen nog updates via Follow.It.

En vergeet vooral niet om te bevestigen als daarom gevraagd wordt!
In het eerste bericht dat je via Follow.it ontvangt, word je waarschijnlijk gevraagd om via de link in dat bericht eenmalig je mailadres te bevestigen, om te voorkomen dat je het doelwit van spammers wordt. Dus ook als je je mailadres in Feedburner ooit al bevestigd hebt, kan het zijn dat je dat hier nog een keertje moet doen.

Contact
Als je denkt dat er iets niet goed gaat met je abonnement, kun je ofwel een reactie hieronder achterlaten of een mail sturen via de contactpagina. Die werkt inmiddels ook weer naar behoren, nadat het oude formulier de geest had gegeven.

Doe als meneer P. Schootstra ...

en maak er wat leuks van de komende dagen.

VROLIJKE KERST!

 

 

Romantisch!

Het Theehuis in Grou

Deze week was ik een enorme mazzelaar: ik had iets gedaan wat ik ontzettend leuk vind om te doen en werd daarvoor nog beloond ook, met een gratis diner voor twee in een uitstekend restaurant. Dat ging als volgt.

Twee weken geleden kwam ik met goede vriendin Maud toevallig in het mooie Friese plaatsje Grou terecht. Het liep tegen lunchtijd en ik kon me van jaren geleden nog een leuke tent aan het meer herinneren, Het Theehuis genaamd. Ik wist zelfs nog hoe je er moest komen. We vonden een mooi tafeltje aan het raam met uitzicht over het meer. Het waaide nog steeds flink, maar het regende niet meer en zo nu en dan brak de zon zelfs even door.

We hadden een geanimeerd gesprek over schrijven: Maud stond op het punt om met The Artist's Way van Julia Cameron te starten, waarbij je elke dag moet schrijven, en ik vertelde dat ik net was begonnen verhaaltjes te pennen. Op dat moment kwam de ober langs met onze placemats en wat stond daar op? Een uitnodiging om mee te doen aan de Valentijnsverhalenwedstrijd van Het Theehuis. Prijs: een volledig verzorgd diner voor twee op kosten van de zaak. Voorwaarden: het moest een romantisch verhaal zijn en Het Theehuis moest er in voorkomen. Mijn verbeelding sloeg meteen op hol. Iets met een tragische liefde, maar toch met een goede afloop. Iets met het winderige meer waar we op uitkeken, waar het vast flink kon spoken. En ineens had ik mijn idee.

Dit waren mijn jaren tien

Deze keer eens iets anders met oud en nieuw. In plaats van me te concentreren op het afgelopen leesjaar, heb ik gekeken naar mijn favoriete romans die geschreven zijn in het decennium dat nu bijna voorbij is. Ik heb niet te ingewikkeld gedaan, maar de lijst van gelezen boeken erbij gehaald en spontaan aangestreept aan welke boeken ik het meeste plezier heb beleefd en welke daarvan me het best zijn bij gebleven. Daar kwam een lijst van 21 romans uit, een volledig willekeurig aantal, maar waarom ook niet? Het is een mooie verwijzing naar de 21ste eeuw waarin we leven. Daar heb ik vervolgens de romans uit gehaald die het meeste indruk op me hebben gemaakt en dat bleken er 11 te zijn. Het gekkengetal, altijd goed.

Er volgt dus nu eerst een lijst met eervolle vermeldingen en dan mijn top 11 van het decennium. Ik heb gewoon alfabetische volgorde aangehouden, want om nou ook nog een verdere rangorde aan te brengen, dat werd me echt te moeilijk 😉

Eervolle vermeldingen (klik op de titel voor mijn bespreking)
André Alexis, Fifteen Dogs (Canada 2015)
Michel Faber, The Book of Strange New Things (GB 2014)
Damon Galgut, In a Strange Room (Zuid-Afrika 2010)
Andrew Michael Hurley, The Loney (GB 2014)
Jennifer Nansukuba Makumbi, Kintu (Oeganda 2014)
Erik Menkveld, Het grote zwijgen (Nederland 2011)
Jan van Mersbergen, Naar de overkant van de nacht (Nederland 2011)
Ilja Leonard Pfeijffer, Grand Hotel Europa (Nederland 2018)
Amor Towles, A Gentleman in Moscow (VS 2016)
Sarah Waters, The Night Watch (GB 2011)

De romans die de allermeeste indruk hebben gemaakt
Chimamanda Ngozi Adichie, Americanah (Nigeria 2013)
Susan Barker, The Incarnations (GB 2014)
Julian Barnes, The Sense of an Ending (GB 2011)
Eleanor Catton, The Luminaries (Nieuw Zeeland 2013)
Denis Johnson, Train Dreams (VS 2011)
Hannah Kent, Burial Rites (Australië 2013
Emily St John Mandel, Station Eleven (Canada 2014)
Madeline Miller, The Song of Achilles (VS 2012)
Julie Otsuka, The Buddha in the Attic (VS 2011)
Rabih Alameddine, An UnnecessaryWoman (Libanon 2013)
Amy Waldman, The Submission (VS 2011)

Ik wens iedereen een prachtig 2020 toe met stapels mooie nieuwe boeken en eindeloos veel leesplezier!

Huiskamer van de stad

Detail van één van de boekenkasten in de
'biljartkamer', waar de spannende boeken
staan (en een biljart, met leren fauteuils)

Normaal val ik hier niemand lastig met mijn werk. Ik vind het zelf allemaal bere-interessant en leuk, maar ik weet dat andere mensen bij de term 'vastgoedjurist' meteen glazig gaan kijken en slaapneigingen krijgen. Nu ga ik echter een uitzondering maken. De stad Groningen heeft dit weekend namelijk een overrompelend mooie cultuurgebouw van tien verdiepingen gekregen, met onder meer een filmhuis met vijf zalen, een strip- en animatiemuseum, drie heel verschillende horecagelegenheden, een dakterras en .... een geweldige openbare bibliotheek verdeeld over vier verdiepingen. De officiële opening was afgelopen vrijdag om 17 uur, maar ik mocht (omdat ik sinds 2005 aan het project heb gewerkt en nog steeds werk) om half één al naar binnen om helemaal in mijn eentje naar hartenlust door het gebouw te zwerven (hartstikke bedankt, Elzo! je hebt deze boekenliefhebber even heel erg gelukkig gemaakt).

Tot vlak voor de opening moest het merendeel van de Groningers niks hebben van het Forum, zoals het gebouw heet. In de lokale pers was vlak voor de opening de bijnaam Gain Porem (Gronings voor 'geen gezicht')  favoriet bij de lezers. Jarenlang hoorde je in het Dagblad van het Noorden en om je heen niks anders dan geluiden als 'schandalige geldsmijterij', 'elitair prestigeproject' en 'lelijk rotding' als het om het Forum ging. Totdat het gebouw dit weekend open ging en het prompt de hele stad in zijn armen sloot. De belangstelling was zo groot, dat niet eens iedereen naar binnen kon. Zelfs zaterdagmiddag om kwart voor vier stond er nog een enorme rij, zoals een vriend uit Utrecht mij teleurgesteld appte. Net als met het Groninger Museum was iedereen tegen zolang het in aanbouw was, en vonden ze het allemaal even prachtig toen ze eenmaal binnen waren geweest. Zelfs het Dagblad van het Noorden transformeerde van azijnzeiker tot enthousiasteling met zendingsdrang. Dezelfde krant laat de geïnterviewde bezoekers nu over elkaar heen buitelen met termen als 'adembenemend' en 'omvergeblazen.'

Het vuurwerk van het afgelopen jaar

Eigenlijk was ik van plan om heel kaal een lijstje favorieten op te dreunen, omdat ik het idee had dat er verder niks bijzonders te melden was. Maar toen ik mijn bestand met gelezen boeken doornam en mijn blog er nog eens op nasloeg, bleken er tot mijn verrassing een paar themaatjes te ontwaren, die zich helemaal spontaan hadden gevormd (en soms met elkaar overlapten):

• ik had kennelijk iets met huizen dit jaar, want ik las romans over: een appartementencomplex in Egypte, een huis dat een centrale speelde in het leven van een familie in Baltimore, een Engels landhuis waar het leek te spoken, een Engels landhuis waar het vrijwel zeker spookte en een Amerikaans landhuis waar het absoluut zeker spookte;
• de Griekse goden kwamen drie keer langs, in een kroeg in Toronto, in een gedachtenexperiment naar Plato en in het leven van een opstandige nimf;
• ik was ook enigszins filosofisch ingesteld afgelopen jaar, getuige een boek over yoga en dergelijke van een Nederlandse filosofe, een roman waarin een tekst van Plato centraal stond, een roman die ging over de vraag of menselijke intelligentie gelukkig maakt, een geschiedenis van het opperwezen van de drie monotheïstische godsdiensten en een essay over Zen en theedrinken;
• ik werd een nog ergere uitpluizer. Door sommige boeken die ik las, werd mijn nieuwsgierigheid over de achtergronden ervan zo aangewakkerd, dat ik een speciale post aan Plato en eentje aan de Rougon-Macquart-cyclus van Zola wijdde, en tussendoor ook nog even peilde of mijn lezers ook uitpluizers waren (gelukkig waren ze dat).

De romans die me uiteindelijk het meest zijn bijgebleven
(in alfabetische volgorde):

• Rabih Alameddine, An Unneccessary Woman (Libanon 2013)
  Een schitterend boek over een oudere, literatuur minnende vrouw in Beiroet, dat én het hoofd én het hart veel voldoening biedt.
• André Alexis, Fifteen Dogs (Canada 2015)
  Een roman over filosofie en honden? Jazeker, de van oorsprong Trinidadese schrijver Alexis maakt een ontroerend en tot nadenken stemmend verhaal over honden die van de goden plotseling behept worden met menselijke intelligentie. Een zegen of een vloek?
• Madeline Miller, Circe (VS 2018)
  Classica Miller leverde opnieuw een heel mooi verhaal geïnspireerd door de Griekse oudheid af. Nu over de nimf Circe die verbannen wordt naar een onbewoond eiland en daar onder meer háár visie op Odysseus en zijn metgezellen geeft.
• Sheri S. Tepper, Grass (VS 1989)
  Spannend en indringend, dit science-fictionverhaal dat terecht een klassieker in het genre is. Het stelt belangrijke ethische kwesties aan de orde, verpakt in een zeer meeslepend verhaal, met boeiende personages.
• Amor Towles, A Gentleman in Moscow (VS 2016)
  Een verrukkelijk en origineel verhaal over een aristocraat die na de Russische revolutie huisarrest krijgt in een luxe hotel, en daar wat heel bijzonders van maakt.
• Anne Tyler, A Spool of Blue Thread (VS 2015)
  Tyler is één van mijn favoriete schrijvers en ook met dit bedrieglijk eenvoudige verhaal over een paar generaties van één familie maakt ze haar reputatie weer volledig waar.

De non-fictie die de meeste indruk maakte:

• Robert MacFarlane, The Old Ways (GB 2012)
  Hoe een meesterlijke schrijver al wandelend en reflecterend naast het fysieke landschap ook innerlijke landschappen ontdekt en verkent.
• Susan Cain, Quiet (VS 2012)
  Cain laat zien dat introverte mensen niet contactgestoorde types zijn, maar hun eigen belangrijke kwaliteiten hebben en dat de wereld beter af zou zijn, als die kwaliteiten meer erkend zouden worden.
• David Reich, Who We Are and How We Got Here (VS 2018)
  Reich is een wetenschapper die voor leken uiteenzet wat we allemaal over onze verre voorouders en hun bewegingen over de aardbol hebben ontdekt dankzij recent dna-onderzoek.
• Aida Edemariam, The Wife's Tale (Ethiopië 2018)
  Een heel mooi verhaal over het leven van de Ethiopische grootmoeder van de schrijfster, dat bijna de hele twintigste eeuw omspande.

Maar het allerbeste aan mijn leesjaar waren jullie, zeer gewaardeerde lezers. Jullie inspireerden en stimuleerden me om méér uit mijn boeken te halen, om achtergronden te onderzoeken, om de diepte in te gaan en nog meer te genieten. Heel erg bedankt, alvast een goed uiteinde en graag tot ziens in 2019.

O ja, en nog een klein vraagje: als je één boek mocht aanwijzen dat dit jaar het meeste indruk op je heeft gemaakt, wat zou dat dan zijn en waarom?

Ben je er ook zo een?

Ik ben een uitpluizer en een nazoeker. Als ik in een boek een plaats tegen kom die ik niet ken, zoek ik op waar die ligt en als-ie op Google Street View staat, kijk ik ook even hoe de straten erbij liggen. Als in een boek een historische naam voorkomt, haal ik Wikipedia erbij om uit te vinden wanneer de persoon leefde en wat hij of zij heeft uitgevreten. Als in een boek vogels of  planten worden genoemd, google ik die op afbeeldingen want ik wil perse weten hoe ze er uit zien. Om maar een paar voorbeelden te noemen. Ik ga vooral los bij een non-fictie werk, maar ook bij het lezen van romans kan ik me soms niet beheersen 😉

Meeleven met niet-bestaande mensen

Ik kan intens meeleven met personages in een roman (of een film). Dat vind ik een teken van goed schrijverschap: dat een auteur het voor elkaar krijgt dat lezers zo overtuigd worden door wat hij of zij schrijft, dat ze zich betrokken voelen bij het lot van geheel fictieve mensen. Je kent dat vast wel: dat je ontzettend graag wilt dat het met een niet-bestaand wezen goed afloopt, dat je het vreselijk vindt als deze verzonnen persoon door groot onheil wordt getroffen, of dat je het gevoel hebt dat je er zelf bij bent als er iets spannends gebeurt zodat je verkrampt en met bonkend hart in je stoel zit.

Extra gretig door betrokkenheid
Nu is het gemakkelijker om mee te leven met mensen die op jezelf lijken én sympathiek zijn - het creëren van zulke hoofdpersonen is daarom veel minder risicovol voor een schrijver. Maar ik kan me ook zeer betrokken voelen (om een paar recente voorbeelden te geven) bij een bejaarde vrouw in Beiroet, een Russische aristocraat, of de cocaïne snuivende echtgenote van een drugshandelaar. Die betrokkenheid maakt de lees- of kijkervaring veel intenser en ik zie dat als een grote verdienste van de schrijver (of de filmmaker). Het is voor mij sowieso een van de aanbevelenswaardige punten van fictie: uitgenodigd worden om je in te leven in anderen, ook anderen die niet op jou lijken en niet tot de eigen kring behoren. Bovendien verhoogt die betrokkenheid de interesse voor het verhaal. Als het je echt uitmaakt wat er met de personages gebeurt, lees je extra gretig door.

Of niet?
Tot nu toe was ik er bijna automatisch (zonder daar ooit lang bij stil te staan) van uitgegaan dat iedereen meeleeft met goed neergezette fictieve personages. Totdat me in een stukje van een andere blogger over een boek dat ik net besproken had, ineens opviel, dat hij niks zei over hoe knap en levensecht de hoofdpersoon was neergezet en hoezeer dat de kwaliteit van het boek verhoogde. Zowel ikzelf als weer een andere blogger hadden flink met dit personage meegeleefd. Toen ik daarnaar vroeg, bleek dat deze blogger zelden meeleeft met romanpersonages en dat de meesten ver van hem afstaan.

En toen realiseerde ik me weer eens wat ik natuurlijk best weet, maar waar ik me soms onvoldoende van bewust ben, namelijk dat we allemaal op een verschillende manier lezen en verschillende dingen uit een roman halen. Ook begon ik me toen ineens af te vragen of het niet kunnen meeleven misschien de reden is dat sommige mensen (vooral mannen) niks met romans hebben maar alleen non-fictie lezen.

Laat het me weten!
Hoe zit dat bij jullie, geachte lezers? Ik ben heel benieuwd hoe jullie romanpersonages ervaren. Herkennen jullie het meeleefgevoel dat ik in de eerste alinea beschrijf of zegt het jullie weinig? Kunnen jullie soms tot tranen toe geroerd worden, zoals ik, of komt dat zelden of nooit voor en vinden jullie snotteraars idioten? Kennen jullie mensen in je omgeving die het meeleven met romanpersonages ook niks zegt en die daarom geen fictie lezen?

En (voor de meelevers:) bij wat voor personages voelen jullie je vooral betrokken? Wat zijn de factoren die dat effect teweeg brengen? Gaat het dan vooral om types die op jezelf lijken en een zelfde soort leven leiden, of maakt dat niet per se uit? Waren jullie als kind meevoelender of juist als volwassen lezer? Zit daar ontwikkeling in?

Ik ben heel nieuwsgierig wat jullie over dit onderwerp te melden hebben.

PS Aarzel niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen. 

Neem ook eens een kijkje op ...

Bron van deze fantastische afbeelding: hier

Medeblogger Jacqueline vroeg me gisteren in een reactie op mijn vorige bericht waar ik mijn leestips toch vandaan haalde. Dat bracht me op een idee.

De meeste van mijn tips haal ik van de besprekingen in The Guardian en The New York Times, maar andere boekbloggers hebben ook een belangrijk aandeel. Tijd dus om die eens in het zonnetje te zetten.

Vroeger las ik veel meer blogs, maar daarvoor ontbreekt me tegenwoordig de tijd en energie en ik volg nu alleen nog blogs die ik echt de moeite waard vind en daarom met een gerust hart kan aanbevelen. Ik presenteer ze in hier in alfabetische volgorde, want het is niet zo dat ik een nu beter vind dan de andere. Ik lees hun besprekingen stuk voor stuk met veel plezier.

• Bettina schrijft
  Wat ik aan Bettina's blog zo waardeer is dat de kwaliteit constant is en dat ze naast boekbesprekingen ook foto's van haar frequente stedentrips deelt en uitgebreid schrijft over mooie tentoonstellingen. Vooral de overzichten van wat de musea in het komende seizoen weer te bieden hebben, worden door mij altijd gretig gelezen.
  
• Boekhappen
  Joke schrijft jammer genoeg niet meer zo regelmatig als vroeger, maar de besprekingen die ze publiceert zijn altijd de moeite waard: puntig geschreven, vaak met humor, en altijd to the point. Je krijgt van haar besprekingen meestal een heel goed idee om wat voor soort boek het gaat, want ze legt uitgebreid uit wat haar wel of niet beviel.
  
• Books & Liliane
  Liliane heeft Engels gestudeerd en schrijft dus uitsluitend over Engelstalige literatuur, wat mij natuurlijk goed uitkomt. Met name haar besprekingen van de Man Booker genomineerden lees ik altijd met veel belangstelling. Je kunt goed zien dat ze een letterenstudie heeft gedaan, want haar blogs zijn goed en met kennis van zaken geschreven.
  
• Heldenreis
  Hella is schrijfcoach en dat merk je meteen aan haar benadering. Ze bekijkt boeken vooral vanuit de schrijftechniek (wat doet de schrijver hier, hoe goed past die het ter beschikking staande arsenaal toe, etc.), wat net weer een wat andere invalshoek oplevert en vaak ook verrassende inzichten. Verder schrijft ze regelmatig columnachtige blogs over wat haar opvalt in de actualiteit.
  
• hogglestock
  De Amerikaanse Thomas heeft een hele eigen smaak; hij houdt vooral van minder bekende schrijfsters uit de vorige eeuw en is verzot op tweedehands boekwinkels. Hij schrijft ontzettend geestig, ook over over de reizen die hij samen met zijn man maakt, en kwam een paar jaar geleden gezellig even langs in Groningen, waar hij binnen de kortste keren de tweedehands afdeling van onze grootste boekwinkel had ontdekt.
  
• Quis leget haec?
  Zelfs al haal ik niet enorm veel tips van het blog van Koen, dan nog lees ik zijn besprekingen met groot plezier, gewoon als op zichzelf staande stukjes. Hij weet altijd heel vlot en vloeiend en boeiend weer te geven wat hij van een boek vond en waarom. Precies wat een goede boekblogger hoort te doen, wat mij betreft.
  
• Shelf Love
  Jenny en Theresa uit de VS volg ik al heel lang en het is bewonderenswaardig hoe ze elke keer weer kwalitatief hoogstaande besprekingen weten te schrijven. Steeds blijkt dat ze heel goed over een boek hebben nagedacht en veel inzicht in literatuur hebben. Het leuke is dat ze van alles lezen en bij mij de belangstelling voor bijvoorbeeld fantasy en Stephen King hebben aangewakkerd. Ze tonen daarmee aan dat je over echt alle soorten boeken interessante dingen kunt schrijven en dat het stompzinnig is om je neus op te halen voor alles wat niet voor Literatuur doorgaat.
  
• Theetante in boekenland
  Jacqueline schrijft zo verrukkelijk. Ze heeft helemaal haar eigen stijl en heeft altijd verrassende dingen te melden over de boeken die ze heeft gelezen. Je kunt duidelijk merken dat ze een creatieveling met een sprankelende geest is.
  
• Vulpes Libris
  Een Brits blog, dat ik ook al heel lang volg. De bijdragen komen van een (deels) wisselend collectief van bloggers, waaronder een professionele literatuurwetenschapper en soms beginnende schrijvers. De boeken die ze bespreken zijn heerlijk eclectisch (van middeleeuwse literatuur via geschiedenis tot misdaadromans en romantiek), maar ook hier is de kwaliteit altijd zeer hoog en humor is hen ook bepaald niet vreemd.
  
• winterlief
  Kim schrijft over het algemeen niet zozeer besprekingen, maar eerder gedachten over de literatuur die ze op dat moment aan het lezen is. Ze is zelf ook een begenadigd schrijver (vind ik) en heeft vaak ontzettend interessante dingen te zeggen, die je niet gauw bij een andere blogger tegen zult komen.

Heb jij een favoriet boekenblog dat hier nog niet bijstaat (EENTJE graag, niet je hele lijst hier dumpen s.v.p.). En wat vind je nu zo goed aan juist dat blog?

PS Aarzel niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen. Heb je dit boek besproken op je eigen blog? Dan zou het fijn zijn als je een link bij de reacties plaatst.

'Ik ga liever met een boek naar bed'

Aldus een kop op de omslag van Margriet nummer 12, die net is uitgekomen. Lekker prikkelend, hè?

Mijn moeder was lang geleden geabonneerd op het blad. Destijds (de jaren zeventig) had je maar twee damesbladen, zoals ze toen nog heetten, en dat waren de Margriet en de Libelle. De Libelle was vooral voor de RK dames en de rest las de Margriet. Niet bepaald verwend of kieskeurig als we toen nog waren las ik het blad altijd met plezier, maar ik geloof niet dat ik het de laatste veertig jaar nog heb ingezien. Wat heeft dit alles dan met mij en mijn blog te maken? Nou eh ....... niet schrikken, maar ik ben één van die drie vrouwen die bekennen, en het is de schuld van mijn blog. Hoe dan? Welnu, dat ging zo.

Boeken voor vandaag

Bron

Vandaag wordt de man met het allergrootste ego ter wereld beëdigd als de machtigste man ter wereld. Het is huiveringwekkend en we kunnen er niks tegen doen, behalve tegengeluiden laten horen en blijven laten horen. Van mijn kant zijn het steeds maar armzalige, petieterig tegengeluidjes, maar heel veel kleine tegengeluidjes kunnen samen een luide stem vormen die toch gehoord wordt en die misschien erger kan voorkomen.

Omdat dit een boekenblog is, volgen hier een paar inspirerende boekenlijsten en een profetisch citaat van een schrijver die al meer dan zestig jaar dood is.

The Guardian doet hier aanbevelingen voor een leeslijst voor de nieuwe president, wetende dat hij waarschijnlijk niet eens zijn eigen kwijlbiografie The Art of the Deal heeft gelezen, maar vooruit, je kunt het altijd proberen 😏

Als tegenstelling hier een overzicht in The New York Times van de favoriete boeken van Barack Obama. Het contrast tussen twee opeenvolgende presidenten is waarschijnlijk nooit groter geweest.

En dan hier nog een lijst naar mijn hart van een uitstekend boekblog dat ik al bijna een jaar of tien volg en dat ik nog steeds één van mijn favoriete literaire blogs is. Jenny geeft een lijst van Leesvoer Om Er Even Fijn Mee Tussenuit Te Knijpen, eentje met Boeken Die Je Optimistisch Maken en eentje met Boeken Die Solidariteit Creëren In Plaats Van Haat. Er staan diverse van mijn eigen favorieten bij, zoals het boek van Cordelia Fine en de roman Americanah, dus ik kan deze lijst niet warm genoeg aanbevelen.

Tot slot een citaat van de beroemde Amerikaanse schrijver en recensent H.L. Mencken (1880-1956), via deze taalwebsite. Wanneer hij deze uitspraak deed, weet ik niet, maar gezien zijn overlijdensdatum moet het meer dan zestig jaar geleden zijn. Dus niet meer zeggen dat niemand dit aan zag komen!

When the field is nationwide, and the fight must be waged chiefly at second and third hand, and the force of personality cannot so readily make itself felt, then all the odds are on the man who is, intrinsically, the most devious and mediocre -- the man who can most easily adeptly disperse the notion that his mind is a virtual vacuum. The Presidency tends, year by year, to go to such men. As democracy is perfected, the office represents, more and more closely, the inner soul of the people. We move toward a lofty ideal. On some great and glorious day the plain folks of the land will reach their heart's desire at last, and the White House will be adorned by a downright moron.  

Is er hier ook iemand die Trump een warm hart toedraagt en straks wél met plezier voor de buis gaat zitten? Ik ga een boek lezen.

PS Aarzel niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen. Heb je dit boek besproken op je eigen blog? Dan zou het fijn zijn als je een link bij de reacties plaatst.

Hoe het was en wat het wordt

Buiten wordt er alweer naar hartenlust geknald, binnen brandt de kerstverlichting nog en in het centrum van het dorp staat een oliebollenkraam. Het is weer die tijd van het jaar, namelijk die van de terugblik op de afgelopen twaalf maanden.

Als leesjaar sprong 2016 er niet speciaal uit. Ik las niet meer of minder boeken dan de voorgaande jaren, slaagde er andermaal in om de 15 romans die ik in ieder geval wilde lezen daadwerkelijk op de lijst door te strepen, maar las geloof ik wel meer fictie dan anders en misschien ook wat meer ontsnaplectuur, omdat er erg veel energie ging zitten in andere dingen dan lezen, sommige daarvan aangenaam, andere niet zo.

Wat me wel deugd doet, is dat ik me in maart voornam om wat vaker op ontdekkingstocht buiten mijn eigen veilige witte wereldje te gaan en dat ik in plaats van de voorgenomen acht boeken van niet-witte schrijvers er zelfs met gemak op elf uitkwam.

Rust zacht, Mauro

Mauro Schootstra-Spinstra
(circa 2001?-7 oktober 2016)

Hij was de allerliefste poes van de wereld en is bij trouwe lezers van mijn blog bekend als gastrecensent M. Schootstra-Spinstra (hier en hier). Gisteren is hij naar de poezenhemel vertrokken, het huis leeg en kil achterlatend. Mauro had al een aantal jaren suikerziekte en wat andere kwaaltjes. Maar met om de twaalf uur een insuline-injectie, elke dag drupjes en vitamine B ging het prima met hem.

Vorige week kreeg ik echter de schrik van mijn leven. Normaal ging Mauro altijd tegelijk af met mijn wekker. Hij lag dan al voor de slaapkamerdeur en als hij maar iets hoorde, begon hij luidkeels te jodelen. Vorige week donderdagochtend om 6 uur gebeurde er echter niets, ook niet toen ik de deur opendeed. Het mandje in de andere kamer, waar hij altijd sliep, was leeg. Maar daar in een hoekje onder het bureau lag iets zwarts dat niet meer bewoog. Hij lag in dezelfde houding waarin ik mijn vorige kat dood aantrof: poten gestrekt, bekje open, kopje in een rare hoek naar achteren. Ik was ervan overtuigd dat hij dood was en kattenliefhebbers zullen precies weten wat een horror-ervaring dat was. Ik raakte hem even aan om te voelen of hij al koud was, en dat was hij, maar ineens reageerde hij: hij bewoog een beetje en liet een verschrikkelijk gehuil horen. Toen hoefde ik niet lang na te denken.

De dierenarts uit bed gebeld, die beloofde zo snel mogelijk te komen en die mij uitlegde dat Mauro hoogstwaarschijnlijk een hypo had, een levensbedreigende situatie voor suikerpatiëntjes, waarbij ze dringend glucose nodig hebben. Terwijl ik op de dierenarts wachtte, maakte ik suikerwater aan, dat ik met een spuitje in zijn bekje druppelde. Dat leek effect te hebben, want zijn pootjes gingen weer een beetje trekken, wat me een goed teken leek.

Maar toen de dierenarts kwam was Mauro al zo koud dat de thermometer niet eens meer uitsloeg. Om hem weer op te warmen vulde ik flesjes met heet water, die we in het dekentje stopten dat we om hem heen gewikkeld hadden. Toen was hij klaar om vervoerd te worden naar de kliniek. "Wil je hier afscheid van hem nemen of ga je mee?" vroeg de dierenarts. Ik ging mee, van afscheid nemen was wat mij betreft nog geen sprake.

Eenmaal op de behandeltafel moest Mauro zo gauw mogelijk aan een infuus met glucose, maar het lukte keer op keer niet om een ader te raken, omdat zijn bloedsomloop al bijna stil stond. Uiteindelijk slaagde de derde poging. En toen gebeurde er een wonder. Mauro deed zijn kopje weer omhoog, keek me aan, liet zich dankbaar aaien en begon te spinnen. 's Avonds kon ik hem weer ophalen en lag hij innig tevreden weer thuis tegen me aan op de bank.

Het bleef goed gaan, tot afgelopen woensdag. Hij kon ineens geen eten meer binnen houden. Donderdag hield hij helemaal op met eten. Bij de dierenarts ontdekten wij dat hij inmiddels een blaasontsteking had opgelopen en even was ik nog optimistisch: die kregen we wel weer weg met ontstekingsremmers. Maar het hielp niet. Vrijdag wou hij, ondanks de pijnstillers en de antibraakmedicijnen, nog steeds niet eten en aan het begin van de middag ben ik begonnen met dwangvoeding. Maar ook dat hield hij niet binnen. Ik zag hem wegzakken. Hij wilde niet meer.

En toen zat er nog maar één ding op, een snelle zachte dood. Ik wou niet dat ik hem net als mijn vorige kat zou aantreffen, die in vreselijke doodsnood gestorven was. Rond zes uur hebben we hem in laten slapen. Zo kon ik hem tot het laatst toe aaien en troosten, en kon ik afscheid van hem nemen terwijl hij nog warm en zacht was.

Het was de juiste beslissing en daarom heb ik er vrede mee. Maar het is hier heel erg leeg en stil en kil zonder de aanwezigheid van Mauro, die altijd blij was me te zien, die me altijd begroette met een enthousiast "Prrauw!", die al begon te spinnen als ik hem maar aankeek en die als ik aan het lezen was mijn e-reader aan de kant wurmde zodat hij op mijn schoot kon liggen en niet dat stomme ding. Mauro was de beste. Het huis zal nooit meer hetzelfde zijn zonder hem.

PS Als je ook (weer) een kat neemt, haal er dan alsjeblieft eentje uit het asiel. Er zitten daar zulke lieverds te wachten. Je hoeft ze alleen maar een thuis met eten en aandacht te geven en ze schenken je hun eeuwige en onvoorwaardelijke liefde.

Hoe bedenkt Anna een boekbespreking?

Onlangs realiseerde ik me dat ik (onbewust) voor mezelf in de loop der jaren een heel aantal ongeschreven 'richtlijnen' bij elkaar heb bedacht voor het opstellen van een boekbespreking voor mijn blog. Het leek me interessant en leerzaam om die eens uit te schrijven, en vervolgens werd ik eigenlijk wel nieuwsgierig of andere boekbloggers ook zoiets hadden.

Vandaar dat ik mijn 'richtlijnen' hier uiteenzet, met de uitnodiging aan andere boekbloggers om me te laten weten of zijzelf ook hun eigen (onofficiële) regels hebben en welke dat dan zijn - of dat ze lekker zomaar wat doen.

Het onderstaande is nadrukkelijk niet bedoeld als handleiding voor 'hoe vul ik een boekblog'. Iedereen blogt op zijn eigen manier en er is niet één Correcte Manier. Wel is het zo dat ik eigenlijk alleen nog maar boekbloggers volg die in grote lijnen op dezelfde wijze boeken bespreken als ik, maar verder moet iedereen vooral blijven doen wat hij of zijn leuk vindt.

De Oud en Nieuw Show!

Welkom bij de Oud en Nieuw Show, waar wij U het mooiste van het leesjaar 2015 en de prachtigste voornemens voor 2016 presenteren! Het afgelopen jaar was voor mij persoonlijk een goed jaar, maar overdreven veel gelezen heb ik niet. Wel doet het me deugd dat ik boeken uit 16 verschillende landen las, te weten: Australië, België, Canada, Frankrijk, Georgië, Groot-Brittannië, Ierland, IJsland, Iran, Israël, Japan, Oostenrijk, Rusland, Turkije en de Verenigde Staten.

Er was in 2015 minder tijd om te lezen dan in voorgaande jaren, dankzij andere leuke activiteiten, en ook voor volgend jaar verwacht dat ik over minder leestijd dan gebruikelijk zal beschikken. Maar dat mag de pret niet drukken, want er staat net als de twee voorgaande jaren ook weer een mooi lijstje met goede voornemens klaar, in de vorm van 15 romans die ik dan in ieder geval wil lezen. Het blijkt voor mij de enige manier te zijn om een beetje ordening aan te brengen in de enorme brij van al die honderden ongelezen boeken. Zo lukt het tenminste nog een klein beetje om te voorkomen dat de de mogelijke juweeltjes daar volledig bedolven worden onder de waan van de dag. Bovendien komen maar liefst vier van mijn negen favoriete romans van 2015 van dit lijstje.

Vol verwachting klopt jullie hart

Het grote moment is aangebroken waar we met zijn allen al een week lang vol spanning op zitten te wachten: de uitslag van de feestelijke jubileumloterij van vorige week. Wie o wie heeft de boekenbon gewonnen?

Eerst zal ik - voor de maximale transparantie - even uit de doeken doen, hoe de procedure is verlopen.

Ik heb voor al de mensen die een reactie op mijn vorige bericht hebben achtergelaten, een lootje gemaakt met daarop in zacht potlood (4B) geschreven hun naam. De lootjes hadden allemaal dezelfde omvang (107 mm. bij 153 mm.) en waren van ondoorzichtig en ongelinieerd papier afkomstig van de kantoorafdeling van een te goeder naam en faam bekend staand warenhuis.

Ze zijn vervolgens stuk voor stuk nauwgezet op identieke wijze in vieren gevouwen en daarna zijn ze in een doos gestopt, waar mijn bevallige assistent Mauro (links) een tijdje in rond heeft mogen rommelen om de lootjes goed door elkaar te schudden, en tenslotte heb ik een blinddoek voorgebonden, een greep in de doos gedaan en het winnende lot getrokken.

Dit alles zoals gebruikelijk onder het waakzame oog (goed zichtbaar op de foto links) van Mauro, die streng toezicht op de procedure heeft gehouden en kan garanderen dat de trekking volstrekt eerlijk, rechtmatig en zonder onregelmatigheden is verlopen.

En de winnaar is .... (tromgeroffel) ..... Barbara van Lalagè leest! Van harte gefeliciteerd, Barbara! Geef je even via de mail of het contactformulier (hier) door waar ik je prijs naar toe kan sturen?

PS Aarzel niet om je eigen commentaar toe te voegen. Ik stel het zeer op prijs als mensen de moeite nemen om reacties of aanvullingen te plaatsen. Heb je dit boek besproken op je eigen blog? Dan zou het fijn zijn als je een link bij de reacties plaatst.