Portret van een onbekend multicultureel eiland

Vinod Busjeet,
Silent Winds, Dry Seas (Mauritius 2021)
Roman, 288 pp.

Niet in het Nederlands vertaald

Ik vermoed dat er maar heel weinig lezers ooit op Mauritius zijn geweest en dat de meesten waarschijnlijk niet eens precies weten waar het ligt. Daarom eerst maar wat achtergrond. Mauritius is een eilandje in de Indische Oceaan, dat overal ver vandaan ligt, maar uiteindelijk nog het dichtst bij zuidelijk Afrika, om precies te zijn Madagascar. Eerst de Fransen en later de Engelsen hadden er lucratieve suikerplantages, die aanvankelijk bewerkt werden door slaven ontvoerd uit Afrika en na 1833, toen de slavernij werd afgeschaft, door straatarme contractarbeiders uit India. Vishnu Bhushan, de verteller van dit boek, is net als de schrijver een afstammeling van zulke contractarbeiders, die in het midden van de negentiende eeuw naar het eiland kwamen. De werkomstandigheden waren beroerd, maar waarschijnlijk was het leven in India nog beroerder, want na afloop van het contract bleven ze. Later kwamen er ook nog vrij veel Chinezen naar het eiland, waarmee de bevolkingssamenstelling verrassend veel op die van Suriname lijkt. 

Een vergeten stukje tweede wereldoorlog

Nathacha Appanah
The Last Brother (Mauritius 2007)
Roman, 216 p.
Vertaald uit het Frans door Geoffrey Strachan
Nederlandse titel: De laatste broer


Tweede wereldoorlog, kleine kinderen, Joden - het is bijna een geheid recept voor alweer een tranentrekker over de holocaust, en toch slaagt Nathacha Appanah erin nog iets nieuws toe te voegen aan de literatuur daarover. Want wie weet dat er in de oorlog een heel schip met Joden gevangen werd gezet op Mauritius, dat eilandje middenin de Indische Oceaan? Ik niet. En de hoofdpersoon, destijds een straatarm jongetje van een jaar of negen ook niet. Raj is de middelste zoon van een arbeider op een plantage. Het gezin heeft net genoeg om te overleven, maar dat geldt ook voor de andere gezinnen in het dorpje. De vader van Raj verdrinkt een groot deel van zijn geld en leeft de frustraties over zijn leven in de marge van het bestaan met geweld uit uit op zijn vrouw en kinderen, maar Raj weet van geen ander bestaan.

I did not feel I was any more unhappy than the others, my universe began and ended there. To me, this was how the world was, with fathers who worked from dawn till dusk, came home drunk and bullied their families. 

En bovendien heeft hij zijn geliefde broers, de een een beetje ouder en de ander een beetje jonger. Dat er ver weg een wereldoorlog raast, daar hebben hij en zijn broers geen enkele weet van.