Een juweel uit het Midden-Oosten

Rabih Alameddine,
An Unnecessary Woman (Libanon 2013)
Roman, 320 pp.
Nederlandse titel: Een overbodige vrouw

Dit boek is een juweel. Wat zeg ik? Een Juweel met een hoofdletter. Moet je nog meer weten? Ja, toch maar wel, want ik denk niet dat iedereen zo als een blok voor dit boek valt als ik. Het element plot is namelijk zo goed als afwezig. Strikt genomen is het enige wat er gebeurt, dat de 72-jarige Aaliya, een inwoonster van Beiroet die zich temidden van haar boeken heeft verschanst, een crisis beleeft die ze uiteindelijk kan bezweren, en prompt een nog veel ergere crisis over zich heen krijgt die bij nader inzien misschien wel geen crisis is. Is dat het? Nee, natuurlijk niet.

Introvert
Het boek biedt ons de herinneringen van Aaliya (die zoals ze eerlijk toegeeft voortdurend alle kanten uitschieten), maar vooral haar gedachten en haar stem, die fantastisch is: erudiet, intelligent, geestig, speels, eenzaam en bij wijlen wanhopig. Zij is de overbodige vrouw uit de titel. Als tiener uitgehuwelijkt aan een impotente nul, die haar al na een paar jaar verlaat; vervolgens vanwege de schande grotendeels genegeerd door haar familie; maar dankzij een goede vriendin aan werk gekomen in een boekhandel die ze tot haar pensioen bestiert.

I am my family’s appendix, its unnecessary appendage. I was married off at sixteen, plucked unripe out of school, the only home I had, and gifted to the first unsuitable suitor to appear at our door, a man small in stature and spirit.( ...)
I long ago abandoned myself to a blind lust for the written word. Literature is my sandbox. In it I play, build my forts and castles, spend glorious time. It is the world outside that box that gives me trouble.

Aaliya heeft ALLES gelezen en vertaalt elk jaar een meesterwerk uit de westerse literatuur in het Arabisch. Maar enkel en alleen voor haar eigen plezier. Niemand zal haar vertalingen ooit te lezen krijgen. Want Aaliya is de ultieme introvert.