zondag 25 januari 2015

Vrouw wordt ingeruild

Hilary Mantel,
Bring Up the Bodies (GB 2012)
Roman, 432 pp.
Nederlandse titel: Het boek Henry
28 december 2014


Ik weet niet wat het is met de historische romans van Hilary Mantel. Ooit las ik haar roman over de Franse revolutie, A Place of Greater Safety, die ik aan de ene kant bewonderenswaardig vond, maar waar ik aan de andere kant met grote moeite doorheen ploegde. Uitgelezen omdat het goed was maar niet bepaald met volle teugen van genoten. Wolf Hall, de roman over Thomas Cromwell die aan deze voorafgaat, las ik alleen maar omdat ik hem cadeau kreeg mét een warme aanbeveling erbij. Aanvankelijk ging het lezen daarvan ook tamelijk moeizaam, totdat er zomaar ineens een klik ontstond met het boek en ik hier een enthousiaste bespreking schreef.

Van Bring Up the Bodies had ik verwacht net zoveel te genieten als van Wolf Hall, maar op de een of andere manier bleef de echte klik grotendeels uit. Terwijl dit boek veel toegankelijker is dan Wolf Hall: minder personages, minder terug-in-de-tijd scènes, minder beschrijvingen, een veel gecomprimeerder handeling. Ik kan ook niet aanwijzen wat er mis is met het boek en ben na diep nadenken tot de slotsom gekomen, dat er helemaal niks mis is met het boek, maar dat het aan mij zelf ligt: ik heb er te lang over gedaan, kreeg halverwege de griep, en heb steeds maar kleine stukjes achterelkaar gelezen met te grote tussenpauzes. Bij geschiedenisboeken werkt dat prima, en bij Proust ook, maar bij de meeste romans niet. En bij deze zeker niet. Dat dit boek van mij dus vier sterren krijgt en niet viereneenhalf zoals Wolf Hall is dus mijn schuld en niet die van het boek, dat door andere liefhebbers net zo hoog gewaardeerd wordt als zijn voorganger.

zondag 18 januari 2015

Hoe de rand het centrum werd

Michael Pye, The Edge of the World:
How the North Sea Made Us Who We Are (GB 2014)

Geschiedenis, 450 pp.
Nederlandse titel: Aan de rand van de wereld: 
hoe de Noordzee ons vormde
12 januari 2015


Tweeduizend jaar geleden lag het zwaartepunt van Europa en omstreken rond de Middellandse Zee. Maar na de val het Westromeinse rijk en het aanbreken van de Middeleeuwen verschoof dat zwaartepunt langzaam naar het noordwesten, richting kille grijze Noordzee, waar de Romeinen voor het overgrote deel nooit echt doorgedrongen waren. Dat begon, volgens Michael Pye, met de Friese handelaren die vanaf die zee niet alleen de kusten van Noordwest-Europa afvoeren, maar dankzij hun stapelplaats Dorestad ook handel dreven ver het binnenland in, naar de landen van de Franken. En en passant deden ze iets revolutionairs:
they reinvented money. They took coins with them on their trading voyages, money for buying and selling and doing business. Other territories had run out of cash, or lived off gifts and barter, or stopped using money for anything except tax and politics, but the Frisians carried the idea of using money wherever they went. It was not at all a trivial idea. With it came ideas of the value of things and how to calculate that abstract value on paper.

zondag 11 januari 2015

Terug in de tijd geslingerd

Diana Gabaldon,
Outlander (1991)
Nederlandse titel: De reiziger
Roman, 850 pp.
30 december 2014


Alweer zo'n boek waarvan ik bijna zeker wist dat het niet mijn kopje thee was. Want dit is de omslagtekst: "The year is 1945. Claire Randall, a former combat nurse, is back from the war and reunited with her husband on a second honeymoon — when she walks through a standing stone in one of the ancient stone circles that dot the British Isles. Suddenly she is a Sassenach — an "outlander" — in a Scotland torn by war and raiding Highland clans in the year of Our Lord ... 1743. Hurled back in time by forces she cannot understand, Claire is catapulted into intrigues and dangers that may threaten her life ... and shatter her heart. For here she meets James Fraser, a gallant young Scots warrior, and becomes a woman torn between fidelity and desire ... and between two vastly different men in two irreconcilable lives." Jasses, bovennatuurlijke kitsch gecombineerd met mierzoete romantiek. Heel erg fout. Boeketreeks ontmoet Dan Brown.

Maar ja, het boek werd me vlak achterelkaar van twee verschillende kanten aangeraden, ik zat zielig thuis met de griep en was alleen maar in staat om dom tv te kijken en simpele boeken te lezen, dus wat deed ik? Ik greep naar Outlander. En was binnen de kortste keren om. De eerste aangename verrassing was dat het boek veel beter geschreven is dan ik had verwacht. Gabaldon is natuurlijk geen Virginia Woolf en wil dat godzijdank ook niet zijn, maar ze is ook zeker geen pulpschrijver. De tweede aangename verrassing was de humor. Gabaldon neemt haar hoofdpersonen gelukkig niet al te serieus en laat ze vrolijk van paarden afdonderen, onglorieus in het water vallen, naar de plee gaan en domweg blunderen. De toon van lichte zelfspot en ironische observatie die ze voor ik-figuur Claire hanteert, doet het ook erg goed.

zondag 4 januari 2015

Hoe breng ik de VS ten val?

Terry Hayes,
I Am Pilgrim (GB 2013)
Roman, 624 pp.
Nederlandse titel: Ik ben Pelgrim
17 december 2014


Ben je op zoek naar een lekkere thriller volgens het boekje? Zo eentje die al je aandacht opslokt zodra hij eenmaal echt op gang is? Hoeft hij niet ontzettend origineel te zijn, maar wel goed geschreven? Dan hoef je niet verder te zoeken, want hier is-ie. I Am Pilgrim doet precies wat een prima thriller hoort te doen, zonder verder al te veel pretenties te hebben. Ik heb er een aantal heerlijk spannende uren mee doorgebracht.

Zoals ik al zei, opvallend origineel is het boek niet. Het houdt zich aan de regels van het genre en is in die zin tamelijk voorspelbaar. Maar de schrijver weet feilloos hoe hij die regels met maximum effect moet toepassen. Terry Hayes is van oorsprong scenarioschrijver en dat is in twee opzichten goed merkbaar. Ten eerste kan het boek zo verfilmd worden en het zou me niks verbazen als de filmrechten al verkocht zijn. Ten tweede weet Hayes precies hoe je spanning opbouwt en hoe je de aandacht van de kijker lezer vasthoudt. Wat dat betreft is hij een echte vakman. Hij weet ook hoe  de moderne boeman er uitziet: dat is een hoogopgeleide moslimterrorist die een manier heeft uitgedacht om in zijn uppie de VS volledig te ruïneren (en de rest van de westerse wereld mee te slepen).

woensdag 31 december 2014

Twee blikken: terug en vooruit

Waarin Anna onthult dat ze slechts een ontzettend zielig stapeltje boeken heeft gelezen, opbiecht dat ze een beetje dom is en uit de doeken doet dat ze zo'n  plichtsgetrouwe sukkel is dat het bijna meelijwekkend is.

Inmiddels een beetje een verplicht nummer en nogal afgezaagd, maar aan de andere kant ook altijd wel weer leuk: hoe zag mijn leesjaar er uit en wat waren de mooiste boeken die ik in 2014 las? De hoeveelheid boeken die ik las, is verre van indrukwekkend (54 stuks, een aantal dat in boekbloggersland voor armzalig en zielig doorgaat), maar de kwaliteit van de boeken die ik las was verrassend hoog en dus was het leesgenot groot. Voor mij is dat het enige dat telt, alhoewel in boekbloggersland de mening leeft dat dat een wat domme instelling is, gezien de eindeloze hoeveelheid nieuwe boeken waar we elk jaar mee overstelpt worden. Dat zij dan maar zo. Ik ga me in mijn hobby niet laten opjagen en gek maken door streefcijfers. Dat is meer iets voor sales managers ;-)

zondag 28 december 2014

Een havik tegen de dood

Helen Macdonald,
H is for Hawk (GB 2014)
Memoires, 288 pp.
Niet in het Nederlands verkrijgbaar


Een grote roofvogel; de onverwachte dood van een geliefde vader; de schrijver T.H. White. Het lijkt nogal veel om in één boek te stoppen, maar Helen Macdonald heeft het klaar gespeeld om van deze uiteenlopende elementen een indrukwekkend en aangrijpend geheel te maken, waarin alle onderdelen met elkaar geïntegreerd zijn. Dat is bijzonder knap en het is geen wonder dat dit boek in Engeland een belangrijke prijs won. Ik kocht het vooral omdat ik een vogelliefhebber ben, maar eigenlijk gaat dit boek niet in de eerste plaats over een vogel, maar over de schrijver zelf en wat er met haar gebeurt als haar vader plotseling overlijdt en ze in een soort depressieve bijna-waanzin terecht komt. De havik moet haar daar uithalen.

zondag 21 december 2014

Maskers en harten

Carolyn Parkhurst,
The Dogs of Babel (VS 2003)
Roman, 288 pp.
Britse titel: Lorelei's Secret
Nederlandse titel: De honden van Babel
29 november 2014


Paul Iverson komt op een dag thuis van werk en doet een schokkende ontdekking: zijn geliefde jonge echtgenote Lexy heeft een vreselijk smak uit de hoge appelboom in de tuin gemaakt. Of is ze gesprongen? Hij kan het haar niet meer vragen, want Lexy heeft het niet overleefd. De enige getuige is Lorelei. Maar Lorelei is een hond en zegt niks. Dus zit er maar één ding op: Paul is namelijk taalwetenschapper en gaat proberen of hij Lorelei kan leren praten. Paul, die een tikje contactgestoord is, heeft op die manier meteen een mooi onderzoeksproject om hem van zijn verdriet af te leiden, en om vooral niet na te hoeven denken over de vraag van de politie: 'Was uw vrouw wellicht depressief?' ('Nee, nee.' 'Goed, dan beschouwen we het als een ongeval.') Wel zijn er twee feiten waar zelfs hij niet om heen kan: dat ze vlak voor haar dood hun beider boeken in een heel andere volgorde heeft gezet en dat ze vóór de val nog een biefstuk heeft gebakken en dat Lorelei die heeft verorberd.

zaterdag 13 december 2014

Stilteplekken

Patrick Leigh Fermor
A Time to Keep Silence (GB 1953)
Reisverhaal, 96 pp.
Nederlandse titel: Een tijd om te zwijgen
12 december 2014


Begin jaren vijftig verbleef deze beroemde reisboekenauteur en oorlogsheld een tijdje in een paar Franse kloosters met als doel de rust te vinden om te schrijven. Religieuze redenen heeft hij niet, want hij laat vrij duidelijk doorschemeren dat hij niet godsdienstig is, maar gelukkig wordt er geen enkele keer indiscreet naar zijn eigen geloofsovertuiging gevraagd. Het eerste klooster waar hij verblijft is de in het jaar 649 gestichte Benedictijner Abdij van St. Wandrille in Normandië. Fermor, die van het goede leven houdt en net het drukke Londen achter zich heeft gelaten, ondergaat een kleine cultuurschok: 'So much silence and sobriety! The place assumed the character of an enormous tomb, a necropolis of which I was the only living inhabitant.'

De refter van Saint Wadrille
Wat een deprimerende toestand; nergens de uitbundige, raki drinkende monniken die hij tijdens de oorlog in Griekenland had ontmoet en die meer op struikrovers dan op kloosterlingen leken. Maar al na een dag of vier begint er iets te veranderen. Het gevoel levend begraven te zijn, zakt een beetje weg, hij maakt lange nachten en op een gegeven moment is de knop om: hij gaat zich energiek en uitgerust voelen en heeft nog maar 5 uur slaap nodig 's nachts. De stilte wordt weldadig: 'there were no automatic drains, such as conversation at meals, small talk, catching trains, or the hundred anxious trivialities that poison everyday life.'