zondag 10 juni 2018

Een minimalistische miniatuur

Hiromi Kawakami,
Strange Weather in Tokyo (Japan 2001)
(eerder gepubliceerd als The Briefcase)
Roman, 192 pp.
Vertaald uit het Japans door Allison Markin Powell
Nederlandse titel: De tas van de leraar


Er zijn allerlei manieren om een liefdesgeschiedenis te beschrijven. De schrijver kan bij de eerste blik van de hoofdpersonen op elkaar de bliksem in doen slaan, ze elkaar bij de tweede blik de kleren van het lijf laten rukken en dan tot in detail oplepelen hoe ze die nacht wel acht keer gepassioneerd de liefde bedrijven. Of de schrijver kan als een Japanse minimalist de voorzichtig ontluikende gevoelens van haar hoofdpersoon op zo'n manier laten zien dat zowel de hoofdpersoon als de lezer aanvankelijk zelf niet eens doorhebben dat hier sprake is van verliefdheid. Ik weet wel wat ik liever lees.

zondag 3 juni 2018

Het eindeloze schilderij

Pedro Mairal,
Het verdwenen jaar van Salvatierra (Argentinië 2008)
Novelle, 128 pp.
Vertaald uit het Spaans door Connie Rasink


Zoals wel vaker heeft de Nederlandse vertaling van dit boek een omslagfoto die me lichtjes irriteert. Het is nog niet zo volstrekt idioot als bij dit Iraanse boek, maar het suggereert wel iets dat het niet is. Goed, een rivier speelt een belangrijke rol, maar verder gaat het over een stomme zondagsschilder en zijn kunst, en de lezer lokken met een vrouw die - o la la! - haar rok optilt, vind ik een beetje goedkoop. Dan is het omslag van de Engelstalige editie veel passender en intrigerender. Daar staat een speelse schets van rollen schildersdoek op en dat is waar het over gaat: de vier kilometer aan rollen schilderij die de stomme postbeambte Salvatierra na zijn dood in zijn schuur nalaat en die zijn hele volwassen leven documenteren. Alleen de rol voor het jaar 1961 blijkt te ontbreken. Over de zoektocht naar die rol van zijn zoons (twee grijze muizen van in de veertig) gaat dit boek. Dat suggereert trouwens ook weer iets dat het niet echt is, namelijk een mysterie, terwijl het vooral de liefdevolle zoektocht is van twee zoons die hun stomme vader pas echt leren kennen als ze na zijn dood kennis maken met zijn kunst en er achter komen wat er in 1961 is gebeurd en waarom de rol voor dat jaar niet meer in zijn schuur ligt.

zondag 27 mei 2018

Intro of extra?

Susan Cain,
Quiet: The Power of Introverts in a
World That Can't Stop Talking (VS 2012)

Psychologie, 352 pp.
Nederlandse titel: Stil: de kracht van introvert
zijn in een wereld die niet ophoudt met kletsen



Ik ben een ambivert. Ik had nog nooit van die term gehoord, maar dat was de uitslag van het testje dat ik deed op de website van Susan Cain om uit te vinden of ik nou een introvert of een extravert ben. Bij andere testjes op persoonlijkheidskenmerken scoorde ik steeds ongeveer 50% op introversie en 50% op extraversie, en nu weet ik dus hoe dat heet: ambivert. Ik neem dat soort testjes nooit erg serieus (ik geloof er niks van dat je met een momentopname in de vorm van een vragenlijstje iemands karakter even kunt samenvatten), maar stiekem vind ik ze toch wel leuk. En uit deze uitslag blijkt in ieder geval dat introversie en extraversie geen absolute waarden zijn, maar zich op een spectrum bevinden. Susan Caines interessante en zeer leesbare boek gaat over de introverte kant van dat spectrum. Introverte types zijn worden niet zo gewaardeerd in de VS en Caine legt eerst uit hoe dat zo gekomen is, en laat vervolgens uitgebreid zien waarom dat onterecht is.

zondag 20 mei 2018

Op het oog een tropisch paradijs

Jacob Ross,
The Bone Readers (Grenada 2016)
Roman, 270 pp.
Niet in het Nederlands vertaald.


Veel mensen doen schamper over literaire prijzen. Daar hebben ze het volste recht toe, maar zelf zie ik ze als een mooie manier om een goed boek onder de aandacht te brengen dat daar anders wellicht aan ontsnapt was. Zo denk ik niet ik dat ik gauw aan een roman van Jacob Ross was begonnen als ik niet in The Guardian had gelezen dat hij met dit boek een literaire prijs had gewonnen. Ross, die alweer jaren in Engeland woont, is geboren en getogen op het Caribische eiland Grenada en The Bone Readers speelt zich af op het fictieve Camaho dat daar opvallend veel op lijkt. Het maakt ijzersterk gebruik van de couleur locale en van de plaatselijke cultuur; de dialogen zijn bijna allemaal in het lokale dialect, dat verrassend genoeg prima verstaanbaar is, en dat ervoor zorgt dat de personages zó van de pagina afspatten. Het geeft het boek ook zijn geheel eigen ritme, zijn eigen poëzie.

donderdag 10 mei 2018

Ethiopië: geen gewoon Afrikaans land

Jammer dat iedereen bij de naam Ethiopië meteen aan hongersnood en burgeroorlog denkt. Niet dat het nu een welvarend land is (integendeel, het is straatarm), maar het is er al weer jaren redelijk veilig en de tijd dat mensen massaal verhongerden is gelukkig ook voorbij. In plaats daarvan heb je een land met prachtige bergen en een stokoude cultuur die je gerust uniek kunt noemen. Wist je bijvoorbeeld dat Ethiopië nooit gekolonialiseerd is geweest en dat het al eeuwen christelijk was, toen wij nog bekeerd moesten worden?  Reisgegevens

Periode:  april/mei 2018
Soort reis:  georganiseerde rondreis
Organisatie:  Rosetta Reizen
Accommodatie: kleinschalige hotels
Bezocht: Addis Abeba, Debre Markos, Bahir Dar, Gondar, Debark, Aksum, Mekele, Lalibela
Weer: aangenaam warm (zelden tè), enkele minieme buitjes
Vrouwen in het plaatsje Yeha, waar we een tempel uit 800 v. Chr. bezochten.

zondag 15 april 2018

Gestolen manuscripten en een verdwenen missionaris

Zo nu en dan is het hier even Grisham-tijd. Dan heb ik zin in goedgeschreven amusement, met een sterke plot en levendig neergezette personages. Ideaal voor in het openbaar vervoer en voor even tussendoor. Onlangs las ik een recente roman van Grisham, die nu eens géén rechtbankthriller is, maar zich afspeelt in schrijvers- en boekhandelaarskringen, en daarna een vermakelijk verhaal waarin een jetset advocaat vers uit de afkickkliniek in de Braziliaanse jungle gedumpt wordt en zowaar geconfronteerd wordt met morele kwesties.

John Grisham,
Camino Island (VS 2017)
Roman, 306 pp.
Nederlandse titel: Het eiland

Camino Island begint lekker Grishamachtig: een stel criminelen rooft op spectaculaire wijze middels een tot in de puntjes uitgewerkt plan de originele manuscripten van de romans van F. Scott Fitzgerald uit de universiteitsbibliotheek van Princeton. Het lijkt alsof ze de perfecte misdaad hebben uitgevoerd, maar elke boef laat steekjes vallen. Al gauw heeft de politie een spoor. Helaas loopt dat weer vrij snel dood en lijken de kostbare manuscripten voorgoed verloren.

maandag 9 april 2018

Levens uit een heel bijzonder land

Ethiopische koffieceremonie
(bron: Wikipedia)
Binnenkort ga ik naar Ethiopië met vakantie! Het is een land waar ik al heel lang naar toe wil, omdat het zo bijzonder en hier zo onbekend is. Het heeft een stokoude cultuur, die in veel opzichten heel anders is dan in de rest van Afrika. Wist je bijvoorbeeld dat de Ethiopiërs zich al rond het jaar 340 bekeerden tot het Christendom, een paar eeuwen vóór wij dat deden? Dat het nooit gekolonialiseerd is en dus relatief weinig westerse invloeden kent? Dat het voormalige koningshuis beweerde af te stammen van Salomon en de koningin van Sheba? Dat het een andere kalender heeft met 13 maanden en dat de jaartelling ook afwijkt? Dat het zijn eigen schrift heeft? En dat de koffieboon er oorspronkelijk vandaar komt?

Om me in te lezen raadpleeg ik natuurlijk altijd de standaardreisgidsen, voor de praktische informatie, maar het is ook waardevol om niet-toeristische boeken van Ethiopiërs zelf te lezen, voor de blik van binnenuit. En zo kwam ik uit bij het leven van een traditioneel levende Ethiopische vrouw die bijna de hele twintigste eeuw meemaakte, en de memoires van een ingenieur die in de jaren zeventig in de communistische revolutie verstrikt raakte. Beide boeken zijn uitstekend geschreven en zeer de moeite waard, ook als je van plan bent om nooit naar Ethiopië te gaan.

maandag 2 april 2018

Kunt u nog zweven, zweef dan mee

Stine Jensen, Go East: Een filosoof reist door de 
wereld van yoga, mindfulness en spiritualiteit (Nl 2015)
Filosofie, autobiografie, 229 pp.

Er was eens een druilerige donderdagmiddag, ofwel: hoe Anna thuiskwam met een gesigneerd exemplaar van dit boek.

Het was dus een druilerige donderdagmiddag op kantoor, net 14 uur geweest, en nog twee uur te gaan voordat mijn weekend begon. Als ik op tijd wilde zijn voor de lezing waar ik me voor op had gegeven moest ik zo meteen vertrekken. Alleen, ik had geen zin om door de regen naar het zalencentrum te fietsen. Kon ik bij nader inzien niet veel beter  doorprutsen aan dat ingewikkelde contract dat binnenkort af moest? Dat scheelde maandag weer een hoop werk. Maar ja, niet-gaan was aso. De gratis kaartjes voor de lezing waren immers al tijden geleden uitverkocht geweest. Collega van een andere afdeling gemaild of ze mee ging, dan moest ik wel. Geen reactie. Dat deed de deur dicht. Ik haalde de lezing uit mijn agenda en ging er eens goed voor zitten: dat contract ging vanmiddag nog af komen. Net op dat moment verscheen er een andere collega in de deuropening. 'Ga jij soms toevallig naar die lezing?' Yes! Het moest dus toch zo zijn.

zondag 18 maart 2018

De dood van het meisje

Celeste Ng,
Everything I Never Told You (VS 2014)
Roman, 298 pp.
Nederlandse vertaling: Wat ik nooit eerder heb gezegd


Ja hoor, ze doen het weer eens. Een boek ten onrechte aanprijzen als een thriller, want dan verkoopt het beter. Mensen, DIT IS GEEN THRILLER. Het is een literaire roman over een disfunctionele familie en het klopt dat het aanvankelijk niet duidelijk is hoe de middelste dochter dood op de bodem van het meer terecht is gekomen, maar het draait niet om suspense of om whodunit. Het is een gevoelig, psychologisch familieportret van een gezin van gemengde Chinees-Amerikaanse afkomst in de jaren zeventig, geen politieroman. Dus, aan iedereen die dit boek nu gaat lezen en vervolgens gaat klagen dat het geen spannende ontknoping heeft: u was gewaarschuwd 😉.

maandag 12 maart 2018

Achter of naast de troon, maar vooral niet erop

Helen Castor,
She-Wolves: The Women Who
Ruled England Before Elizabeth (GB 2010)

Geschiedenis, 496 pp.
Niet in het Nederlands vertaald


In 1553 stond Engeland voor een situatie die nog nooit eerder was vertoond: de koning was dood en er waren alleen nog maar vrouwelijke erfgenamen voor handen. De enige zoon die Hendrik VIII met zoveel moeite had voortgebracht was op vijftienjarige leeftijd en na een schamele zeseneenhalf jaar op de troon alweer overleden en nu waren daar alleen nog zijn halfzusters en een aantal nichten en achternichten. En verdraaid, ineens kon er nu wel wat al die eeuwen daarvoor onmogelijk was geweest: Engeland kreeg een koningin die zelf en op eigen titel het land regeerde. Nu was die allereerste koningin geen doorslaand succes. Mary, dochter van Katharina van Aragon en fanatiek katholiek, draaide de protestantse hervormingen die haar vader en halfbroer hadden doorgevoerd zo veel mogelijk terug en verdiende dankzij de honderden die ze naar de brandstapel stuurde de bijnaam Bloody Mary. Gelukkig voor de protestanten werd ook zij niet heel oud. En toen kwam Elizabeth en dat was heel andere koek. Zij kreeg de bijnaam Gloriana. Sindsdien is troonopvolging door vrouwen geen probleem meer in Engeland.