zondag 13 augustus 2017

Terug naar de oorlog

Sarah Waters,
The Night Watch (GB 2006)
Roman, 509 pp.
Nederlandse titel: De nachtwacht


Toen Sarah Waters dit boek, haar vierde roman, publiceerde, waren niet alle trouwe fans even enthousiast. Ze waren gewend aan haar plotgedreven, lesbische  pastiches uit de Victoriaanse tijd, en dan kwam Waters nu ineens met een psychologische roman die zich rond de Tweede Wereldoorlog afspeelde. En dan ook nog een die omgekeerd chronologisch werd verteld, met het eerste deel spelend in 1947, het tweede in 1944 en het laatste in 1941. Dit betekende dat de lezer veel meer moest nadenken en zich niet, zoals bijvoorbeeld bij het geweldige en spannende Fingersmith, gewoon mee kon laten slepen. Foei toch. Maar ook heel veel lezers prezen Waters, dat ze niet gemakzuchtig op de oude voet doorging, maar iets nieuws aandurfde. En die lof had natuurlijk nooit zo luid geklonken als Waters niet een succes van dit experiment had gemaakt. Want dat is het. The Night Watch is een subtiel en prachtig groepsportret, vol pijn en vol tederheid.

zondag 6 augustus 2017

Het hertje en de Holocaust

Shalom Auslander, 
Hope: A Tragedy (VS 2012) 
Roman, 304 pp.


Het zit Solomon Kugel niet mee. Eindelijk is hij met echtgenote en kindje en bejaarde moeder vanuit New York City naar een mooi huis op het platteland verhuisd, hoort hij op een nacht rare tikgeluiden boven zijn hoofd. Hij naar de zolder. En ja hoor, achter de stapel dozen heeft iemand een eigen hoekje ingericht. Het is een stokoude, onaangenaam ruikende, chagrijnige vrouw met een laptop, die hier al tijden blijkt te verblijven. En het allerergste is: het is Anne Frank, compleet met kampnummer op de arm getatoeëerd, dus hij kan haar niet eens met goed fatsoen het huis uitgooien.

zondag 30 juli 2017

Japanse kers langs de Friese meren

Miki Sakamoto,
De eeuw van de kersenbloesem (Japan 2011)
Oorspronkelijke titel: Die Kirschblütenreise, oder wie meine Großmutter Nao den Wandel der Zeit erlebte
Vertaald uit het Duits door Ewoud van Hecke
Roman, 352 pp


Zomaar een zaterdagochtend in Friesland, 10.03 uur. Een minuutje te laat vertrekt lijn 95 van station Leeuwarden naar eindbestemming Joure. Die minuut halen we wel weer in, want ik ben samen met iemand een eindje voor mij de enige passagier in de bus. Lekkere leesomstandigheden, dus ik haal mijn e-reader uit de tas en vertrek naar het Japan van de late negentiende eeuw. Daar werd in 1895 Nao, geboren, de grootmoeder van de schrijfster, wier leven zij heeft omgewerkt tot deze roman. Nao stamt uit een welgesteld samoeraigeslacht en wordt grootgebracht met de waarden van het oude Japan. Maar dat Japan staat op het punt om te verdwijnen, net als de daarbij behorende sociale orde, en net als het familiefortuin, dat de Tweede Wereldoorlog niet zal overleven.

zondag 23 juli 2017

Euphemismen, Hong Kong, drugs en nog veel meer

Amitav Ghosh,
Flood of Fire (India 2015)
Roman, 624 pp.
Nederlandse titel: Vloed van vuur


Als je de eerste twee delen van de Ibis Trilogie hebt gelezen (hier en hier besproken) dan herken je in de dialogen van dit derde deel onmiddellijk de eigen wereld die Ghosh via zijn taal heeft gecreëerd. En wat een boeiende wereld is dat. Ja goed, het gaat over de Opiumoorlog tussen de Britten en de Chinezen van 1839-1842, maar dat heeft Ghosh er niet van weerhouden om veel humor en lichtheid in het boek te stoppen. Net zo verfrissend is dat hij niet alleen het Britse perspectief maar vooral dat van de betrokken Indiërs en de Chinezen weergeeft. Grappig is hoe hij bijvoorbeeld één van de Indiase personages in China de volgende observatie over de Chinezen laat doen: "I suspect he believes that ordinary Englishmen (...) can petition their government, as people do in China. He doesn’t understand that it isn’t the same in England; these men cannot petition their government or do anything to affect official policy. I suppose everyone finds the despotisms of other peoples hard to comprehend."

zaterdag 15 juli 2017

Alternatief gidsje

Elke zomer verschijnt al decennia de roemruchte VN Detective en Thrillergids. Toen ik vorige week zaterdag bij de kapper het blad voor het eerst sinds ik-weet-niet-hoe-lang weer in handen kreeg, bedacht ik ineens dat ik nog een handjevol niet-besproken spannende boeken van het afgelopen half jaar had liggen, waar ik mooi een alternatief vakantieleesgidsje van kon maken. De VN-gids blijkt tegenwoordig een dikke pil te zijn, waarin je verdwaalt in de keuzes. Ik maak het je gemakkelijk: een rijtje van vier dat je zo hebt doorgeploegd, en ik koppel de boeken ook nog eens aan een bestemming. Service, hè?

O ja, en wat betreft die bestemmingen: die kun je letterlijk opvatten ("ik ga dit jaar naar Verweggistan, dus ik het neem het boek mee dat daar speelt") maar net zo goed virtueel ("ik blijf lekker in mijn eigen tuin en reis in gedachten naar Verweggistan, zonder jetlag en enge beesten").

zaterdag 8 juli 2017

Beroemd en raadselachtig

Herman Melville,
Bartleby the Scrivener: A Story of Wall Street (VS 1853)
Novelle, 40 pp.
Nederlandse titel: De klerk Bartleby


Als er één verhaal is waarbij je niks wijzer wordt van de samenvatting van de gebeurtenissen dan is het wel dit beroemde verhaal van Herman Melville, geschreven vlak nadat hij Moby Dick publiceerde. Want dit is nou typisch zo'n literair werkje dat zich alleen in de diepte laat duiden, op het niveau onder het 'verhaaltje', daar waar de symbolische betekenis zich schuil houdt. Niet dat het verhaal moeilijk te lezen is, of duister aandoet, trouwens.

De verteller is een oudere notaris met een kantoor op Wall Street, die op een dag zijn personeelsbestand van twee klerken en loopjongen aanvult met nog een klerk, genaamd Bartleby. Bartleby lijkt eventjes een aanwinst. Hij schrijft aktes over dat het een lieve lust is, maar weigert dan mee te werken aan het controleren ervan met de simpele mededeling "I would prefer not to." Om de lieve vrede laat zijn baas het maar zo, totdat Bartleby ook de reguliere werkzaamheden weigert met dezelfde mededeling en uiteindelijk alleen nog maar uit het raam staart naar de blinde muur en zelfs het kantoor niet meer verlaat. Ontslaan lukt niet, want hij weigert te vertrekken. Waarom niet? "I would prefer not to".Uiteindelijk ziet zijn baas nog maar één oplossing: zelf zijn biezen pakken en verderop een kantoor huren. Met Bartleby loopt het triest af.

zondag 18 juni 2017

De ziel van Haïti

Edwidge Danticat,
Breath, Eyes, Memory (Haïti 1994)
Roman, 234 pp.
Nederlandse titel: Adem, ogen, herinnering


Sorry mensen, het is weer zover: ik moet even een ergernisje kwijt. Het ergernisje is rechtstreeks gerelateerd aan mijn mening over dit boek, dus het slaat wel degelijk ergens op, maar je kunt mijn gemopper en deze bespreking ook gewoon over slaan en deze roman linea recta op je verlanglijstje zetten.

[Hier begin  ik te zeuren]. Zo nu en dan sta ik helemaal versteld van bloggers die dingen beweren in de trant van "Ik vind de schrijfstijl van dit boek zo geweldig, dat de inhoud me helemaal niet interesseert" of juist "Sommige lezers vinden de vorm het belangrijkst, maar ik ga alleen voor de inhoud." Ik heb in dit verband al eerder eens iets vaags gemompeld over stijl die altijd in dienst van de inhoud moet staan omdat er anders sprake is van lege mooischrijverij, maar gelukkig kwam ik onlangs een prachtig citaat tegen op het blog van de onvolprezen Kim, waarin zij de Braziliaanse auteur Clarice Lispector heel knap laat uitleggen waarom vorm en inhoud (of stijl en inhoud, zo je wilt) nooit twee verschillende dingen zijn, maar uit elkaar voortkomen, één en hetzelfde zijn. Lees vooral dat citaat en hopelijk zul je dan ook mijn bespreking van Breath, Eyes, Memory beter kunnen plaatsen.

zondag 11 juni 2017

Een kleurig tapijt

Anita Amirrezvani,
The Blood of Flowers (Iran 2007)
Roman, 464 pp.
Nederlandse titel: Dochter van Isfahan


Een paar jaar geleden kreeg ik de Nederlandse vertaling van dit boek ergens gratis bij. Vraag me niet waarom en waarbij. Ik had het in ieder geval zelf nooit gekocht, had er niet bijster hoge verwachtingen van en liet het ergens ongelezen in een obscuur hoekje van mijn e-reader staan. Totdat ik begin januari een reis naar Iran boekte en me te binnen schoot dat ik ergens nog een roman met Isfahan in de titel had. Het boek promoveerde naar het mapje "Vakantieleesvoer", ik grasduinde er voor het eerst eens in en ontdekte toen pas dat het een vertaling uit het Engels was en dat het ooit genomineerd was voor een serieuze literaire prijs. Oh! Om redenen die ik hier al eens eerder uiteengezet heb lees ik pertinent geen Engels in vertaling, zodat ik ook nog de oorspronkelijke versie aanschafte en deze in het mapje "Vakantieleesvoer" plaatste. Nog steeds met niet hele hoge verwachtingen.

Afgelopen maand was het zover. Ik zat in Iran, middenin de betoverende stad Isfahan. The Blood of Flowers moest er eindelijk aan geloven. Het verhaal begon met een oosters sprookje, best aardig, over een arm meisje waar het prachtig mee lijkt af te lopen: lieve echtgenoot, zeven zonen in zeven jaren. Maar toen had Amirrezvani ineens mijn volle aandacht, want onverwacht wordt de sprookjesvertelstem ruw afgebroken door een verontwaardigd "That's not how the story goes." En vervolgens bleek dat het toch niet het zoet-romantische, voorspelbare verhaal was dat ik aanvankelijk had verwacht.

zondag 4 juni 2017

Gevangen in de geschiedenis

Connie Willis,
Blackout (VS 2010)
Roman, 513 pp.

Connie Willis
All Clear (VS 2010)
Roman, 656 pp.

Niet in het Nederlands vertaald

Deze twee dikke pillen vormen samen een tweeluik van bijna 1200 pagina's. Willis won er een prestigieuze Hugo Award mee, maar kreeg ook kritiek: het verhaal zou veel te lang zijn. Hebben die critici gelijk? Absoluut, het had echt wel verscheidene onsjes minder gekund. Is het daardoor een slecht boek? Nee helemaal niet. Heb ik me ermee vermaakt? Nou en of, uitstekend! En ik ben blij dat ik het pas gelezen heb, toen beide delen allang en breed uit waren, want anders had ik na deel 1 gefrustreerd moeten wachten tot het vervolg uit kwam. Altijd een goed teken voor een boek.

zondag 28 mei 2017

Iran: een warm welkom

"Welcome to our country!" Zo werden we overal begroet, vaak door mensen die verder amper Engels spraken, maar ons toch wilden laten weten dat ze het fijn vonden dat we er waren.

Iran heeft een slecht imago in de westerse wereld en ik zou er nooit willen wonen vanwege het gebrek aan democratie en vrijheid, maar ik ben heel blij dat ik een paar weken lang heb mogen genieten van de indrukwekkende oude cultuur, de schitterende bergen en de allervriendelijkste mensen.

Dit is overigens geen uitputtend en volledig verslag van mijn reis, maar eerder een grabbelton van de hoogtepunten die me zijn bijgebleven of waar ik leuke foto's van had (klik op een foto voor vergroting).