zondag 21 december 2014

Maskers en harten

Carolyn Parkhurst,
The Dogs of Babel (VS 2003)
Roman, 288 pp.
Britse titel: Lorelei's Secret
Nederlandse titel: De honden van Babel
29 november 2014


Paul Iverson komt op een dag thuis van werk en doet een schokkende ontdekking: zijn geliefde jonge echtgenote Lexy heeft een vreselijk smak uit de hoge appelboom in de tuin gemaakt. Of is ze gesprongen? Hij kan het haar niet meer vragen, want Lexy heeft het niet overleefd. De enige getuige is Lorelei. Maar Lorelei is een hond en zegt niks. Dus zit er maar één ding op: Paul is namelijk taalwetenschapper en gaat proberen of hij Lorelei kan leren praten. Paul, die een tikje contactgestoord is, heeft op die manier meteen een mooi onderzoeksproject om hem van zijn verdriet af te leiden, en om vooral niet na te hoeven denken over de vraag van de politie: 'Was uw vrouw wellicht depressief?' ('Nee, nee.' 'Goed, dan beschouwen we het als een ongeval.') Wel zijn er twee feiten waar zelfs hij niet om heen kan: dat ze vlak voor haar dood hun beider boeken in een heel andere volgorde heeft gezet en dat ze vóór de val nog een biefstuk heeft gebakken en dat Lorelei die heeft verorberd.

zaterdag 13 december 2014

Stilteplekken

Patrick Leigh Fermor
A Time to Keep Silence (GB 1953)
Reisverhaal, 96 pp.
Nederlandse titel: Een tijd om te zwijgen
12 december 2014


Begin jaren vijftig verbleef deze beroemde reisboekenauteur en oorlogsheld een tijdje in een paar Franse kloosters met als doel de rust te vinden om te schrijven. Religieuze redenen heeft hij niet, want hij laat vrij duidelijk doorschemeren dat hij niet godsdienstig is, maar gelukkig wordt er geen enkele keer indiscreet naar zijn eigen geloofsovertuiging gevraagd. Het eerste klooster waar hij verblijft is de in het jaar 649 gestichte Benedictijner Abdij van St. Wandrille in Normandië. Fermor, die van het goede leven houdt en net het drukke Londen achter zich heeft gelaten, ondergaat een kleine cultuurschok: 'So much silence and sobriety! The place assumed the character of an enormous tomb, a necropolis of which I was the only living inhabitant.'

De refter van Saint Wadrille
Wat een deprimerende toestand; nergens de uitbundige, raki drinkende monniken die hij tijdens de oorlog in Griekenland had ontmoet en die meer op struikrovers dan op kloosterlingen leken. Maar al na een dag of vier begint er iets te veranderen. Het gevoel levend begraven te zijn, zakt een beetje weg, hij maakt lange nachten en op een gegeven moment is de knop om: hij gaat zich energiek en uitgerust voelen en heeft nog maar 5 uur slaap nodig 's nachts. De stilte wordt weldadig: 'there were no automatic drains, such as conversation at meals, small talk, catching trains, or the hundred anxious trivialities that poison everyday life.'

zondag 7 december 2014

Voor bij het haardvuur

Jenn Ashworth, Tom Fletcher, Richard Hirst, Alison Moore, Emma Jane Unsworth, The Longest Night: Five Curious Tales (GB 2013)
Korte verhalen, 83 pp.
Met illustraties van Beth Ward
Inleiding door Stephen Volk
Uitgegeven in eigen beheer door de schrijvers
5 december 2014


Het is weer de tijd van het jaar dat het overdag nauwelijks licht lijkt te worden. Buiten zijn de mussen aan het dak vastgevroren. Sneeuw jaagt door de straten en je auto is ingesneeuwd. De wind giert door de centraleverwarmingsbuizen. Ergens klappert een raam dat niet goed dicht zit. De katten liggen zo klef mogelijk tegen je aan en je hebt een grote pot hete thee binnen handbereik. Kortom, je bent helemaal in de stemming voor een fijne bundel eigentijdse griezelverhalen speciaal geschreven voor deze tijd van het jaar.

Vorig jaar december kwam een Britse schrijverscollectief (waarvan de Booker-genomineerde Alison Moore de bekendste is) met deze bundel originele korte vertellingen, die hun inspiratie zochten in de griezelverhalen zoals die vroeger tijdens de donkerste tijd van het jaar bij het haardvuur werden verteld. Ze zijn allemaal zo rond de vijftien bladzijden lang en elk verhaal begint met een intrigerende zwart-wit illustratie van kunstenaar Beth Ward. Het boekje, dat in beperkte oplage verscheen, is met veel zorg uitgegeven en elk exemplaar is gesigneerd door één van de auteurs. Hoewel ze geïnspireerd zijn door oude meesters in het genre als A.N. Wilson zijn het duidelijk moderne verhalen.

woensdag 3 december 2014

Een driehoeksrelatie

Jeffrey Eugenides
The Marriage Plot (VS 2011)
Roman, 416 pp.
Nederlandse titel: Huwelijk
23 november 2014


Eugenides is een uitstekende auteur en heeft zo'n prettige schrijfstijl dat je als vanzelf door dit verhaal en zijn personages geboeid wordt, zelfs al is de voornaamste hoofdpersoon, Madeleine Hanna, eigenlijk helemaal niet bijster interessant. Madeleine is tweeëntwintig, aantrekkelijk, bevoorrecht en intelligent genoeg voor een studie aan een redelijk prestigieuze universiteit. Deze studie (Engelse literatuur, want "English was what people who didn’t know what to major in majored in") heeft ze zojuist afgerond en nu weet ze niet goed hoe ze verder wil. Maar ze staat niet alleen voor een loopbaankeuze, ze moet ook kiezen tussen twee aanbidders: de aardige Mitchell die haar ouders om zijn vingers windt en nu op zoek wil naar spirituele verlichting in India, of de übersexy maar extreem onevenwichtige Leonard. Zie daar de driehoek, en je mag één keer raden voor wie ze op de dag van haar afstuderen kiest.

zaterdag 29 november 2014

Verplichte kost

Frederick Douglass, 
Narrative of the Life of Frederick Douglass,
an American Slave (VS 1845)
Autobiografie, 116 pp.
Hier gratis te downloaden
16 november 2014


Frederick Douglass is één van de indrukwekkendste figuren uit de geschiedenis van de afschaffing van de slavernij in Amerika. Hij werd rond 1818 geboren in een hutje op een plantage in Maryland. Zijn moeder was een zwarte slavin, zijn vader een blanke slavenhouder waarvan hij de identiteit nooit heeft kunnen achterhalen, omdat moeder en kind zo gauw mogelijk uit elkaar gehaald werden. Want stel je voor dat ze een emotionele band zouden krijgen. Dat gaf geen pas voor mensen die voor hun eigenaren in de allereerste plaats bezit waren (en in de allerlaatste plaats medemensen) en die vaak slechter behandeld werden dan het vee dat de slavenhouders bezaten. Paarden werden gekoesterd, slaven kregen met de zweep.

vrijdag 21 november 2014

Aan weerszijden van de oceaan

Colum McCann,
TransAtlantic (Ierland 2013)
Roman, 336 pp.
Nederlandse titel: Trans-Atlantisch
9 november 2014


Dit boek begint met de allereerste Trans-Atlantisch vlucht ooit, in 1919, van het Canadese Newfoundland naar de Ierse westkust. McCann beschrijft die met zoveel tastbare intensiteit en hij geeft die zoveel emotionele lading mee, dat de lezer bij de landing bijna net zoveel vreugde en ontroering ervaart als de beide vliegeniers, Alcock en Brown. Alleen al om dit eerste fragment is dit boek de moeite waard. Maar ook de rest mag er zijn.

Aanvankelijk lijkt het boek te bestaan uit steeds een belangrijke episode uit het leven van een aantal historische personen die een rol speelden in de Iers-Amerikaanse relaties. Brown en Alcock vlogen van Noord-Amerika naar Ierland in 1919. De ontsnapte slaaf en schrijver Frederick Douglass is in 1845 in Ierland om zijn autobiografie te promoten en steun te verwerven voor afschaffing van de slavernij in de VS. En George Mitchell, de Amerikaanse senator, legt in 1998 in Belfast de laatste hand aan het vredesverdrag tussen de strijdende partijen in Noord-Ierland. Het leitmotiv van de verbanden tussen Noord-Amerika en Ierland is al snel helder, maar ook de thema's van oorlog en vrijheid dienen zich voorzichtig aan. De twee vliegeniers zijn immers veteranen van de Eerste Wereldoorlog (mannen 'who had taken the war out off' hun omgebouwde gevechtsvliegtuig) en alleen in de lucht ervaren zij de ultieme vrijheid. Douglass strijdt voor zijn eigen vrijheid (hij was in 1845 de VS nog steeds een slaaf en kon daar zo weer in de boeien geslagen worden) en voor die van zijn medeslaven, een strijd die zal culmineren in de Amerikaanse burgeroorlog. En de plaats van Mitchell is duidelijk: hij strijdt voor vrede.

zondag 16 november 2014

Onsterfelijk

David Mitchell,
The Bone Clocks (GB 2014)
Roman, 608 pp.
In het Nederlands te verschijnen als Tijdmeters
7 november 2014


David Mitchell is een duivelskunstenaar met woorden. Hij is de meesterverteller onder de meestervertellers. Hij kan elk genre aan en hij laat de stem van elke ik-figuur levensecht klinken. Ik ben een Mitchell-fan van het allereerste uur en weet inmiddels dat je blind op hem kunt vertrouwen voor een inventief, virtuoos geschreven en superonderhoudend verhaal. Alle drie die adjectieven zijn onverkort van toepassing op The Bone Clocks, maar....  er is ook nogal wat op aan te merken. Daardoor kan ik goed begrijpen dat het niet verder is gekomen dan de longlist van de Booker Prize en daardoor geef ik het geen vijf maar 'slechts' vier sterren. (Lees de blogs van Hella en Joke voor louter juichende besprekingen. Bettina had een zelfde soort leeservaring als ik en Barbara doet hier verslag van hoe zij het boek heeft ervaren).

zondag 9 november 2014

Economie en ethiek

Tomáš Sedláček, De economie van goed en kwaad: De zoektocht naar economische zingeving van Gilgamesj tot Wall Street (Tsjechië 2009)
Economie, ethiek, 376 pp.
Vertaald door  Raymond Gijsen
1 november 2014


Als de Tsjechische econoom Tomáš Sedláček niet dit jaar de Van der Leeuwlezing had gehouden, was ik waarschijnlijk niet gauw op het idee gekomen om dit interessante en lezenswaardige boek aan te schaffen. Economie is natuurlijk ontzettend belangwekkend enzo, maar het is niet bepaald een onderwerp waar mijn hart sneller van gaat kloppen. Gelukkig kiest dit boek nadrukkelijk een andere invalshoek dan de strikt economische en zo werd het toch nog behoorlijk boeiend. Sedláčeks (tegenwoordig niet meer geheel originele) stelling is namelijk dat economie helemaal niet de exacte wetenschap is die het pretendeert te zijn en dat wiskunde weliswaar een nuttig hulpmiddel is, maar ook niet meer dan dat. Economie bestudeert immers het gedrag van mensen en dat is onmogelijk met formules te voorspellen. Bovendien, zo stelt hij verder, is economie helemaal geen waardevrije wetenschap, maar speelt ethiek juist een belangrijke rol, net zoals dat al duizenden jaren lang het geval is.