zaterdag 23 mei 2015

Voor de liefhebber van de trendy thriller

S.K. Tremayne
The Ice Twins (GB 2015)
Roman, 320 pp.
Nederlandse titel: De ijstweeling
5 mei 2015


Let op, liefhebbers van Gone Girl en The Girl on the Train: hier is een psychologische thriller die helemaal in jullie straatje past. S.K. Tremayne (het pseudoniem van Londense journalist Sean Thomas) weet namelijk zeer aardig waar je momenteel goed mee scoort op thrillergebied: afwisselend vertelperspectief met onbetrouwbare vertellers, huwelijken die niet zijn wat ze lijken, overspelige partners, alcoholverslaving, verre van perfecte personages en een hoofdpersoon met geheugenverlies. The Ice Twins heeft al die ingrediënten, máár ..... het heeft ook nog een paar extraatjes. Ten eerste maakt de schrijver uitstekend gebruik van de sfeer op een klein eilandje voor de Schotse westkust, op zo'n manier dat de locatie een derde hoofdpersoon wordt die in niet geringe mate bijdraagt aan de spanning, en tweede doet hij iets origineels met een tweeling.

zondag 17 mei 2015

Een meisje loos

P.F. Thomése
De weldoener (Nl 2010) 
Roman, 348 pp.
19 april 2015


Een megalomane, mislukte componist met een midlifecrisis, dat is Theo Kiers, die zich de artiestennaam Sierk Wolffensberger heeft aangemeten. Het heeft niet mogen baten. Hij is niet eens wereldberoemd in Haarlem, zijn geboortestad en thuishaven. De aanstelling als onbezoldigd stadskoordirigent heeft hij alleen maar aangenomen om zijn eigen werken uit te kunnen voeren ("Zo diep is hij gezonken."), al is het dan door amateurs die niets van de grootsheid en complexiteit van zijn muziek vatten. Gelukkig is hij financieel onafhankelijk, omdat hij ooit - hoe romantisch! - een aristocratische erfdochter heeft geschaakt, maar verder is het leven een kwelling. Niks groots en meeslepend. Provinciaal gereutel in de marge tussen het gepeupel is het. Maar vandaag, op Goede Vrijdag, gaat zijn leven voorgoed veranderen, ook al weet hij dat zelf nog niet. Want even nadat hij de achteringang van de kerk heeft betreden voor de generale repetitie van zijn monumentale Paaskoorwerk Duisternissen ontdekt hij een comateus meisje met teveel pillen op en redt hij haar het leven. Eindelijk een grootse daad. Dit wordt niet alleen haar maar ook zijn wederopstanding.

vrijdag 8 mei 2015

De rozentuin

Auður Ava Ólafsdóttir
The Greenhouse (IJsland 2009) 
Roman, 262 pp.
Vertaald uit het IJslands door Brian FitzGibbon
Nederlandse titel: Rosa candida
2 mei 2015


Voor de goede orde: dit is een sympathiek boek met een lief verhaal. De meeste lezers zijn er veel enthousiaster over dan ik, maar voor mij zijn lief en sympathiek niet genoeg voor een echt goed boek. En dat vind ik deze roman niet. Maar houd er wel rekening mee dat dat waarschijnlijk een minderheidsstandpunt is. Eerst zal ik echter even uitleggen waar het over gaat, om daarna uit de doeken te doen waarom deze roman mij tegenviel.

De verteller, Arnljótur, is een sympathieke maar licht contactgestoorde IJslandse jongeman van 22, die na de plotselinge dood van zijn geliefde moeder een aantal maanden in de visserij heeft gewerkt om genoeg geld bijeen te sparen om zijn droom te realiseren. Hij is net als zijn moeder bezeten van rozen en staat als dit boek opent op het punt om naar het Europese vasteland te vliegen, waar hij als vrijwilliger de beroemde maar zwaar verwaarloosde rozentuin van een afgelegen klooster in oude glorie gaat herstellen. Hij laat in IJsland een dochtertje van 8 maanden achter, maar heeft geen relatie met de moeder (ze hadden slechts een 'half-night stand' tijdens een feestje) en deze Anna, die genetica studeert, heeft aangegeven het kind in haar eentje op te willen voeden. Dan komt er ergens halverwege het boek, als Arnljótur inmiddels druk met de tuin in de weer is, een plotseling telefoontje van Anna dat ze haar scriptie moet schrijven en hun kind graag voor een maand wil onderbrengen bij Arnljótur in het verre land waar hij verblijft.

zondag 3 mei 2015

Een verteller met duizenden lichamen

Ann Leckie,
Ancillary Justice (VS 2013)
Roman, 416 pp.
Nederlandse titel: Het recht van de Radch
27 april 2015


Half april brak er een rel uit rond de prestigieuze Hugo Award voor science fiction. Conservatieve stemgerechtigden die vinden dat de prijs tegenwoordig vooral naar pretentieuze, elitaire, politiek-correcte fictie gaat (zoals deze roman van Ann Leckie, die de prijs vorig jaar won) kaapten min of meer de stemprocedure en zorgden ervoor dat die lefties dit jaar geen kans kregen en dat er alleen maar werken op de shortlist kwamen die hun goedkeuring weg konden wegdragen: fijne boeken die vol zitten met "visceral, gut-level, swashbuckling fun”, zoals de aanvoerder blogde. Iedereen bemoeide zich er mee, tot en met George R.R. Martin aan toe, en een paar genomineerden trokken hun werk schielijk terug. Want, zoals Helen Lewis schreef in dit zeer lezenswaardige artikel in The Guardian: "Who wants to read a fantasy story endorsed by a bigot?"

Het is gemakkelijk te zien waarom deze groep conservatieven (waarvan de meest prominente van mening is dat vrouwenrechten de wortel zijn van al het kwaad) gaat schuimbekken van boeken zoals deze ambitieuze debuutroman van Ann Leckie. Dat Ancillary Justice vorig jaar ook nog eens de ene sf-prijs na de andere won, moet voor deze mensen gevoeld hebben als het begin van het einde. Want Leckie experimenteert, binnen een verder tamelijk conventionele en spannende space opera, grootscheeps en nadrukkelijk met gender-identiteit en vooroordelen over ras. En dat is kwalijk, als je sf vooral leest voor dat geruststellende gevoel dat jouw bevoorrechte leventje eeuwig zo zal blijven, met iedereen op de juiste plek.

zondag 19 april 2015

Ondergang en weemoed

Joseph Roth,
Radetzky March (Oostenrijk 1932)
Roman, 352 pp.
Uit het Duits vertaald in het Engels door Joachim Neugroschel
Nederlandse titel: Radetzkymars
30 maart 2015


Eén van de lezers op Amazon boort dit boek de grond in, omdat het over drie generaties 'emotionally retarded military men' gaat. Daar gaat het inderdaad over, alleen begrijpt deze persoon niet dat die emotionele achtergeblevenheid juist één van de punten is die deze roman probeert te maken. Het kan daarmee nooit een diskwalificatie zijn, evenmin als het feit dat het niet bepaald een vlot en fleurig verhaal is, maar een uitgesproken droevige roman, die de zwanenzang vormt van het ondergaande Oostenrijks-Hongaarse rijk. Omdat Radetzkymars zo droef en weemoedig is, vond ik het geen gemakkelijk boek, maar ook dat mag geen reden zijn om het af te doen als een niet-geslaagde literaire creatie. Integendeel, het is een indrukwekkend en belangrijk boek dat met recht de status van klassieker heeft.

Als de roman opent, tijdens de slag bij Solferino in 1859, lijkt de dubbelmonarchie nog springlevend en vitaal. Een jonge Sloveen van eenvoudige plattelandskomaf redt door toeval op het slagveld de Oostenrijk keizer Franz Joseph van de dood. Hiervoor wordt hij rijkelijk beloond, en zo wordt onderofficier Joseph Trotta voortaan Baron von Trotta und Sipolje, compleet met landgoed. Hij komt tot zijn eigen ontzetting zelfs in de geschiedenisboekjes te staan en krijgt de bijnaam 'De Held van Solferino'. Zijn zoon wordt een plichtsgetrouwe staatsdienaar die alles voor het rijk over heeft en deze krijgt op zijn beurt ook een zoon, die net als de inmiddels mythische grootvader het leger in gaat.

woensdag 15 april 2015

Dolle pret

D.K. Mok,
The Other Tree (Australië 2014)
Roman, 400 pp.
Niet in het Nederlands vertaald
29 maart 2015


Ik kan me met geen mogelijkheid herinneren waar ik de aanbeveling voor dit boek heb opgedaan, maar die zal er ongetwijfeld op neer zijn gekomen dat het dolle pret is - want dat is het. D.K. Mok heeft een flinke portie Indiana Jones genomen, de glamour eruit gehaald, er een vette knipoog naar Dan Brown ingestopt, aan dit mixje een dosis intelligente humor toegevoegd, en ze heeft het geheel tenslotte voorzien van een luchthartige onverschilligheid jegens onwaarschijnlijke verhaalelelementen. Mok fantaseert er vrolijk op los en komt ermee weg omdat ze een duo van geslaagde hoofdrolspelers heeft gecreëerd.

Chris is vier jaar geleden afgestudeerd in de cryptobotanica (de wetenschap van misschien bestaande planten), maar komt niet aan de bak en houdt zich nu in leven met een baantje in de universiteitsbibliotheek. Priester Luke (door zijn ouders niet genoemd naar de evangelist, maar naar Luke Skywalker uit Star Wars) verkeert in een ernstige geloofscrisis, en is spiritueel raadsman aan de universiteit geworden, omdat hij daar moeilijke vragen kan afdoen met een verwijzing naar de FAQs op zijn website.

vrijdag 10 april 2015

Een middeleeuwse toerist achterna

Tim Mackintosh-Smith, Travels With a Tangerine: A Journey in the Footnotes of Ibn Battutah (GB 2001)
Reisverhaal, 236 pp.
Nederlandse titel: Reizen in de voetnoten van Ibn Batttoeta 
5 april 2015


Ibn Battoeta uit Tanger was een dertiende-eeuwse Marokkaan die in de veertiende eeuw uit pure nieuwsgierigheid en reislust zowat de hele toenmalige Islamitische wereld afreisde. Zoals de meeste middeleeuwse toeristen (christenen én moslims) had hij in zijn keuze van trekpleisters een voorliefde voor de graven van heiligen, maar het boek dat hij 20 jaar na dato schreef, vertelt ook (misschien wel vooral) over zijn ontmoetingen met de mensen in al die verre landen, en daarnaast over gebouwen, uitheemse gewoontes, vreemd eten, kortom al die zaken die ook de hedendaagse reisverhalenschrijver nog steeds graag oplepelt. De Britse Tim Mackintosh-Smith is een zeer erudiete arabist die al jaren in Jemen woont en gefascineerd is door deze reisverhalen. In 1997 besluit hij om de reizen van IB (zoals hij Ibn Battoeta's naam voor het gemak afkort) over te doen om te kijken wat er nog over is van de wereld die deze middeleeuwer beschreef.

maandag 6 april 2015

De passant

Takashi Hiraide,
De kat (Japan 2003)
Novelle, 158 pp.
Vertaald uit het Japans door Luk Van Haute
5 april 2015


Zoals trouwe bezoekers van mijn blog weten, is mijn aanvallige huisgenoot M. Schootstra-Spinstra ('Mauro' voor intimi) niet echt een groot lezer. Maar een enkele keer is er een boek dat hem opvalt, en dan dwingt hij me om het aan te schaffen. Ja, zo zijn de verhoudingen hier. Dat aanschaffen doe ik niet echt met tegenzin, trouwens, want het is reuze gezellig om samen een boek te lezen en te bespreken (zoals hier en hier). Onlangs kwam Mauro op de bestsellerlijsten dit Japanse boekje tegen en hij bleef net zo lang doorzeuren tot ik het gekocht had. Mauro had er hoge verwachtingen van: De kat, dat ging vast over hemzelf! We zullen zien. Hier is Mauro's weloverwogen en doorwrochte recensie.